По долг период на напредок и застои, контроверзниот трговски договор меѓу Европската Унија и САД би можел наскоро да биде одобрен од Европскиот парламент.
Политичките групи во парламентот се во завршна фаза од преговорите за договорот, кој Европската комисија сака да биде усвоен до крајот на март.
Преговарачите од различните политички групи во парламентот во вторникот се сретнаа со европскиот комесар за трговија Марош Шефчович, за да разговараат за најновите случувања. Според извори блиски до преговорите, тие би можеле да постигнат договор на следната средба закажана за 17 март.
Доколку се постигне согласност, документот два дена подоцна ќе биде ставен на гласање во Комитетот за меѓународна трговија, а финалното одобрување од пленарната седница на Европскиот парламент би можело да следи на 26 март.
Шефчович ги повика европратениците да продолжат со процесот и покрај тоа што американскиот претседател Доналд Трамп неодамна воведе нови царини, кои повторно ја доведоа во прашање рамката на договорот.
Во февруари администрацијата на Трамп најави царини од 10 проценти за увоз од сојузниците на САД, вклучително и Европската Унија. Ова ја замрзна постапката за одобрување, која веќе еднаш беше стопирана поради изјавите на Трамп поврзани со Гренланд.
Новите царини се надоврзуваат на претходните тарифи, кои и пред враќањето на Трамп на власт во 2025 година изнесуваа во просек 4,8 проценти.
Како резултат на тоа, околу седум проценти од европските производи се соочуваат со царини повисоки од договорениот максимум од 15 проценти. За одредени производи, како што е сирењето, тарифите достигнуваат и до 30 проценти.
И покрај тоа, Европскиот парламент реши да продолжи со работата на договорот, барајќи дополнителни појаснувања од американската администрација.
Текстот за кој се преговара предвидува и таканаречена „sunset“ клаузула, според која олеснувањата на царините за ЕУ би истекле на крајот на март 2028 година, освен ако не бидат продолжени.
Дополнително, договорот ќе содржи и „suspension“ клаузула, која би се активирала доколку САД ги прекршат правилата од договорот.
Во преговорите се разгледува и „sunrise“ клаузула, предложена од преговарачот на Европската народна партија Јорген Варборн, која треба да обезбеди договорот да не стапи во сила додека не се потврди дека сите негови услови се исполнети.
Според Варборн, нестабилноста на Блискиот Исток и глобалните трговски тензии го прават ваквиот договор уште поитен.
