Американскиот претседател Доналд Трамп навести дека конфликтот со Иран би можел да биде блиску до крајот, давајќи оптимистичка проценка за војната што предизвика регионални тензии и нестабилност на глобалните енергетски пазари.
Обраќајќи им се на новинарите на 9 март во својот голф-клуб на Флорида, Трамп изјави дека војната „наскоро ќе заврши“, иако не понуди јасна временска рамка и навести дека операциите може да продолжат и по оваа недела.
„Можеме да застанеме овде, но ќе продолжиме понатаму“, рече тој, тврдејќи дека американската интервенција го спречила Иран да „го преземе Блискиот Исток“.
Изјавата на Трамп доаѓа во момент кога во Вашингтон се води дебата за целите, трошоците и можниот тек на конфликтот.
Поинаков пристап кон војувањето
Некои поранешни функционери од администрацијата на Трамп сметаат дека неговиот пристап претставува дел од поширока промена во начинот на кој САД размислуваат за употребата на воената моќ.
Александар Греј, поранешен член на Советот за национална безбедност во првата администрација на Трамп, изјави дека претседателот го преиспитува моделот што ја обликуваше американската дебата за воени интервенции уште од војната во Ирак (2003–2011).
Според него, американската политика често ги гледала опциите како две крајности: или масовно распоредување копнени сили и долгорочни операции за „градење држава“, или целосно избегнување воена акција.
„САД можат да изведуваат прецизни, краткотрајни и ограничени удари со јасни и реални цели и со тоа да ги остварат националните интереси“, изјави Греј.
Ако таквиот пристап успее во Иран, додаде тој, тоа би можело да донесе „огромна геополитичка корист“ за САД и нивните партнери.
Промена на наративот за војната
Други аналитичари се поскептични. Тие сметаат дека пораките на администрацијата можеби се обликувани и од политички и економски причини.
Пол Поаст од Универзитетот во Чикаго изјави дека различните сигнали од Белата куќа сугерираат дека администрацијата се обидува да постигне две работи истовремено: да ги смири пазарите и да ја претстави војната како успех.
Изјавите дека конфликтот може „наскоро да заврши“, според него, можат да помогнат во смирување на инвеститорите и енергетските пазари.
Во исто време, Поаст забележува дека реториката за целите на војната се променила. Првичните споменувања за промена на режимот во Иран или трајно спречување на нуклеарна програма сè повеќе се заменуваат со поограничени цели, како уништување на ракетните капацитети и поморските сили на Техеран.
Таквата промена би можела да ѝ овозможи на администрацијата да прогласи успех, дури и ако иранското политичко раководство остане на власт.
Сè поголема дебата во Конгресот
Додека Белата куќа истакнува воен напредок, конфликтот предизвика сè поширока политичка дебата во Конгресот.
Група демократски сенатори најавија дека ќе ги користат процедурните механизми за да ја забават работата на Сенатот додека високи претставници на администрацијата не сведочат под заклетва за конфликтот.
Сенаторот Кори Букер побара сослушување со државниот секретар Марко Рубио и министерот за одбрана Пит Хегсет за да се објасни стратегијата на администрацијата, очекуваното времетраење на кампањата и нејзините трошоци.
Неколку демократи, меѓу кои Крис Марфи, Тим Кејн, Тами Дакворт, Адам Шиф и Тами Болдвин, поднесоа резолуции со кои се обидуваат да го ограничат учеството на САД во конфликтот според Законот за воени овластувања.
Сенаторот Дик Дарбин предупреди дека конфликтот носи ризик од повторување на грешките од војната во Ирак и дека администрацијата нема јасна долгорочна стратегија.
Републиканците зад Трамп
Многу републиканци, пак, силно ја поддржуваат одлуката на Трамп за воена кампања.
Сенаторот Роџер Викер, претседател на Сенатскиот комитет за вооружени сили, изјави дека администрацијата има јасни цели: уништување на иранските ракетни капацитети, спречување на производство на ракети, неутрализирање на поморските сили и спречување на Иран да развие нуклеарно оружје.
Тој додаде дека иранската противвоздушна одбрана и ракетните системи веќе претрпеле сериозни оштетувања, а поморските сили биле оттурнати од Оманскиот Залив.
„Ова не мора да биде бесконечна војна“, рече Викер. „Тоа не е бесцелна воена операција на Блискиот Исток.“
На што ќе се внимава во наредните денови
Аналитичарите велат дека неколку фактори ќе покажат дали конфликтот навистина се приближува кон крај или влегува во нова фаза.
Еден од нив е интензитетот на борбите. Намалување на американските воздушни напади или помал број пресретнати ирански дронови би можеле да укажат дека Вашингтон смета дека неговите клучни цели се постигнати.
Друг важен фактор ќе биде одговорот на Иран. Продолжување на ракетните и дронските напади или активности на регионалните сојузници на Техеран би значеле дека конфликтот може да се продолжи.
Аналитичарите исто така ќе следат колку американските удари ја ослабуваат иранската воена инфраструктура – особено производството на ракети, поморските сили и противвоздушната одбрана.
Ако американските операции останат ограничени на прецизни удари, наместо поширока ескалација или распоредување копнени сили, тоа би ја зацврстило тезата на администрацијата дека кратките и концентрирани воени операции можат да постигнат стратешки цели без долгорочна војна.
