Белата куќа потврди дека претседателот Доналд Трамп ќе ја постави можноста за напуштање на НАТО на средбата со генералниот секретар Марк Руте закажана за среда навечер. Повикот доаѓа по шест недели на длабока криза во трансатлантскиот сојуз, откако западните партнери одбиле да ја поддржат американската воена операција против Иран.
Лавит: „НАТО му сврте грб на американскиот народ”
Портпаролката на Белата куќа Каролин Лавит изјави пред новинарите дека е „навистина тажно” што НАТО-сојузниците не застанале на страната на Вашингтон во текот на последните шест недели, особено имајќи предвид дека Соединетите Држави го финансираат нивниот одбранбен систем. На директното прашање дали Трамп ќе разговара за можно повлекување, Лавит потврди: „Тоа е нешто што претседателот го дискутирал и нешто за кое мислам дека ќе разговара со генералниот секретар Руте.”
Сојузниците не заслужуваат американска одбрана, смета Трамп
Трамп јавно ги критикуваше сојузниците поради ограничувањето на пристапот до нивните воени бази и поради одбивањето да преземат водечка улога во отворањето на стратешкиот Хормуски Теснец. Кризата малку попушти откако САД и Иран во вторник постигнале двонеделно примирје, само еден час пред истекот на Трамповиот ултиматум. Дел од договорот е и привременото отворање на Хормускиот Теснец.
Рите со Рубио пред средбата со Трамп: Иран, Украина, одбранбени трошоци
Пред посетата на Белата куќа, генералниот секретар Руте се сретна со државниот секретар Марко Рубио. Разговорите се водени за операцијата „Epic Fury”, за преговорите за крај на руско-украинскиот конфликт и за прераспределбата на одбранбениот товар меѓу НАТО-членките. Руте, поранешен холандски премиер познат по способноста да го придобие Трамп преку директна комуникација, ќе се сретне и со шефот на Пентагон Пит Хегсет. НАТО е во постојана криза од враќањето на Трамп на власт — од заканите кон Данска поради Гренланд, до условувањето на одбраната на сојузниците со зголемување на нивните одбранбени буџети.
Рубио го доведе под прашање самиот опстанок на сојузот
Загриженоста е дополнително засилена со фактот дека традиционалните поддржувачи на НАТО во американската администрација сега отворено го доведуваат во прашање сојузот. Државниот секретар Рубио минатата недела предупреди дека Соединетите Држави „ќе мора повторно да го разгледаат” односот со алијансата, токму поради расколот предизвикан од иранската криза. Трамп уште во 2017 година го нарече НАТО „застарен” и размислувал за повлекување — но сегашната криза се смета за посериозна од сите претходни.
Извор: Ле Монд
