Куба повторно влезе во остра политичка пресметка со САД, откако американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека би имал „чест“ да ја „преземе Куба“. На ова остро возврати кубанскиот претседател Мигел Дијас-Канел, кој порача дека секој обид за наметнување или уривање на уставниот поредок ќе наиде на „нескршлив отпор“. Размената на пораки доаѓа во момент кога Куба се соочува со една од најтешките економски и енергетски кризи во последните децении.
Трамп ја отвори кризата со една реченица, Хавана возврати веднаш
Според објавеното, Трамп изјавил дека би било „голема чест“ САД да ја преземат Куба. Одговорот на Дијас-Канел бил директен: Вашингтон, според него, води жестока економска војна што функционира како колективна казна против цел народ. Оваа формулација не е само политичка реторика, туку порака дека Куба американскиот притисок го чита како обид за кршење на суверенитетот преку економска и институционална исцрпеност.
Паралелно со тоа, американските медиуми и агенции деновиве известуваат дека Вашингтон и Хавана веќе водат разговори, додека администрацијата на Трамп јавно сугерира дека договор со Куба „лесно“ би можел да се постигне. Тоа значи дека заканувачката реторика и дипломатските канали во моментов се движат истовремено, што ја прави ситуацијата уште понепредвидлива.
Ова не е изолиран инцидент, туку дел од поширок притисок
Клучниот контекст е дека Куба со месеци трпи засилен економски и енергетски удар. Reuters и AP известуваат дека американскиот притисок врз нафтеното снабдување дополнително ја влошил веќе тешката состојба на островот, а земјата неодамна помина и низ 29-часовен национален прекин на струја. Кубанските власти предупредуваат дека и по обновувањето на мрежата, недостигот на електрична енергија останува сериозен проблем.
Кризата се продлабочила и по американската операција во Каракас во јануари, по која Куба остана без еден од своите најважни сојузници, Венецуела, особено во делот на снабдување со нафта. За Хавана ова не е само економски удар, туку геополитичко стегање на просторот за опстанок.
Зошто е важна Куба сега
Оваа приказна е важна затоа што не станува збор само за уште една остра изјава меѓу две држави со долга историја на непријателство. Кога американски претседател јавно говори за „преземање“ на друга држава, а од другата страна доаѓа одговор за отпор и закана по уставниот поредок, тоа ја подига кризата надвор од рамката на симболичен дипломатски конфликт.
Во исто време, Куба не одговара од позиција на стабилност. Островот е погоден од длабока економска криза, енергетски колапс и зголемен надворешен притисок. Токму затоа секоја ескалација денес има многу потешки последици отколку што би имала во некој постабилен политички момент.
Во следните денови ќе биде клучно дали разговорите меѓу Вашингтон и Хавана ќе продолжат или ќе бидат оттурнати во сенка од поостра реторика и нови мерки. Засега нема потврда за конкретен план за американска интервенција, но има јасни сигнали за притисок, условување и обид кризата во Куба да се претвори во политичка капитулација.
За Куба, ова е уште една фаза од долгата приказна за санкции, опсада и преживување. За регионот и пошироко, ова е тест колку далеку може да оди јазикот на силата пред повторно да стане реална политика.
