Тинитус – кога мозокот „вклучува аларм“ што не престанува

Постојаното зуење или свирење во ушите, познато како тинитус, не е само непријатен звук. Научниците сметаат дека тоа е сигнал дека мозокот реагира како да е во состојба на постојана тревога.
Фото: Freepik

Тинитус е состојба при која човек слуша звуци – како зуење, свирење, шушкање или пулсирање – иако во околината нема реален извор на звук. Овие таканаречени „фантомски звуци“ може да се појават во едното или во двете уши, а кај некои луѓе се слушаат постојано. 

Иако многумина мислат дека проблемот потекнува од увото, научниците објаснуваат дека тинитусот всушност често е поврзан со начинот на кој мозокот ги обработува звучните сигнали. Кога се јавува оштетување на слухот или слабеење на сигналите што доаѓаат од увото, мозокот може да создаде сопствени „звучни сигнали“, што човекот ги доживува како постојано ѕвонење или шум. 

Затоа некои научници ја опишуваат оваа состојба како „аларм на мозокот кој останува вклучен“. Истражувањата покажуваат дека кај луѓето со хроничен тинитус телото може да реагира како да е во состојба на постојана закана – слично на реакцијата „бори се или бегај“. Тоа значи дека организмот е постојано во состојба на зголемена будност, што може да доведе до стрес и психичко оптоварување. 

Тинитусот може да има различни причини. Најчести се изложеност на силна бучава, губење на слухот со стареење, инфекции на увото, повреди на главата или одредени лекови. Понекогаш причината може да биде и блокада со ушна маст, проблеми со крвните садови или хронични заболувања. 

Состојбата не е болест сама по себе, туку симптом на други нарушувања. Кај некои луѓе е благо и повремено, но кај други може сериозно да влијае врз квалитетот на животот, да предизвика несоница, проблеми со концентрацијата, замор, анксиозност или депресија. 

Иако засега не постои универзален лек, постојат различни начини за ублажување на симптомите. Лекарите често препорачуваат терапија со звук, слушни помагала, психолошка поддршка или техники за управување со стресот, кои можат да помогнат мозокот постепено да се навикне на звукот и да го игнорира. 

е-Трн да боцка во твојот инбокс

Последни колумни