Утре, 3ти јануари 2026 година, љубителите на астрономијата и случајните набљудувачи на небото ќе имаат можност да сведочат на редок и впечатлив небесен феномен – супер полна месечина, која поради истовремено поклопување на три астрономски фактори ќе изгледа поголема, посветла и поинтензивна од вообичаено.
Супер полната месечина е феномен кој се случува кога Месечината е најблиску до Земјата, во точката наречена перигеј. Токму тоа ќе се случи утре вечер, кога Месечината ќе биде оддалечена околу 362.312 километри од нашата планета. Поради оваа близина, таа ќе изгледа приближно 14 проценти поголема и до 30 проценти посјајна во споредба со полна месечина која се наоѓа во најоддалечената точка од Земјата.
Дополнителната особеност на оваа супер полна месечина е што се појавува само неколку часа по перихелот – моментот во годината кога Земјата е најблиску до Сонцето. Перихелот секоја година се случува во првите денови од јануари, кога нашата планета е околу 3,4 проценти поблиску до Сонцето отколку во најоддалечената точка од својата орбита. Ова значи дека во системот Земја–Месечина пристигнува нешто поголема количина сончева светлина, што дополнително го засилува сјајот на полната месечина.
На сè ова се надоврзуваат и зимските атмосферски услови. Во јануари воздухот е постуден и посув, со помалку влага, што придонесува за појасно и потранспарентно небо. Доколку временските услови бидат поволни, вечерта може да се набљудува еден од најубавите месечеви призори во годината – без телескопи или специјална опрема, само со поглед кон небото.
Супер полните месечини се природна последица на тоа што орбитата на Месечината околу Земјата не е совршено кружна, туку елиптична. Иако во текот на годината има околу 13 перигеи, само оние што се совпаѓаат со полна или млада месечина се нарекуваат „супер месечини“. Дополнително, растојанието на перигејот варира поради гравитациското влијание на Сонцето и долгорочната динамика на системот Земја–Месечина.
Јануарската полна месечина традиционално е позната како Волча месечина, име кое потекнува од народните календари и асоцира на студените зимски ноќи. Но годинава таа навистина се издвојува, создавајќи го овој редок „троен космички ефект“.
Ова воедно е и последната супер полна месечина сè до ноември 2026 година, што ја прави оваа појава особено значајна за сите кои сакаат барем за миг да погледнат нагоре и да ја почувствуваат тивката, но моќна магија на космосот.
