Започна судењето против компанијата Мета, во случај што дел од правните експерти го споредуваат со процесите против тутунските гиганти од 1990-тите. Извршниот директор Марк Закерберг првпат сведочеше пред порота по обвиненија дека социјалните мрежи се дизајнирани на начин што создава зависност кај младите и штети на нивното ментално здравје.
Судењето се одвива во Лос Анџелес и се фокусира на тужбата поднесена од 20-годишна девојка, која тврди дека како малолетничка била вовлечена во прекумерно користење на платформите, што довело до анксиозност и депресија.
Внатрешни документи и старите сомнежи
Во судницата беа презентирани интерни документи кои, според тужителите, покажуваат дека компанијата знаела дека деца користат нејзини апликации, дека алгоритмите биле насочени кон максимизирање на времето поминато на платформата и дека биле игнорирани препораки за подобрување на безбедноста.
Од Мета тврдат дека документите се селективно избрани и застарени, како и дека не постојат недвосмислени научни докази што ја поврзуваат употребата на социјалните мрежи со клиничка зависност.
Паралели со тутунската индустрија
Некои правни експерти укажуваат на силни паралели со одбраната што ја користеле тутунските компании во минатото – особено во одбивањето да се признае зависноста како структурен проблем на производот.
Разликата, сепак, е во тоа што технолошките компании истакнуваат и позитивни аспекти од користењето на социјалните мрежи: поврзување, креативност, информирање и заедништво.
Нов правен пристап: дизајн, не содржина
Овој случај е дел од поширок бран од повеќе од 1.500 слични тужби. Наместо фокус на конкретна објава или содржина, правниот пристап се насочува кон дизајнот на платформите – односно дали самиот начин на функционирање на алгоритмите и интерфејсот создаваат зависничко однесување.
Ова претставува потенцијално заобиколување на Член 230 од американското законодавство, кој досега ги штитеше технолошките компании од одговорност за содржини објавени од корисници.
Што може да следи?
Исходот од судењето е неизвесен и може да трае со недели. Сепак, неговото значење е пошироко од конкретниот случај.
Доколку поротата утврди одговорност, тоа може да отвори врата за милијардски оштети и структурни промени во начинот на кој се дизајнираат и регулираат социјалните мрежи. Во спротивно, тоа би можело да ја ослаби стратегијата на тужителите во идните случаи.
Без оглед на пресудата, јасно е дека прашањето за влијанието на социјалните мрежи врз младите повеќе не е само академска или етичка дебата – туку правна и системска битка со потенцијал да го редефинира односот меѓу технологијата и јавниот интерес.
