Новите даночни правила на Европската Унија, познати како DAC8, стапија на сила на 1 јануари 2026 година. Тие обврзуваат крипто компании кои работат во ЕУ да собираат даночни информации за своите корисници. За корисниците тоа значи дека ако не достават свој даночен идентификациски број (ДИН/ОИБ), разменувачниците се законски обврзани по одреден рок да блокираат исплати и да стопираат трансакции.
Иако на социјалните мрежи се шират тврдења дека ЕУ „го завршила приватниот карактер на криптовалутите“, ситуацијата е понијансирана.
Кои трансакции се опфатени?
DAC8 се однесува на провајдерите на крипто услуги и нивните корисници со престој во ЕУ. Законот опфаќа широк спектар на активности:
- Размена на криптовалути за фиат (евра, долари) и обратно.
- Размена на една криптовалута за друга.
- „Трансфери“, кои вклучуваат и повлекување на средства од разменувачницата на приватен, самостоен дигитален паричник (нехостирана адреса).
Сепак, тврдењата дека ќе се испраќа „целата историја на трансакции“ до даночните власти се претерани. Извештаите ќе бидат годишни и ќе се поднесуваат агрегирано, со цел баланс помеѓу транспарентност и административно оптоварување.
60-дневен рок за корисниците
Најголем притисок за корисниците произлегува од процесот на регистрација и доставување документи. Законот налага провајдерите да соберат сите потребни информации, вклучувајќи го даночниот идентификациски број.
Ако корисникот не достави податоци, платформата мора да реагира. По две испратени опомени и истек на рок од најмалку 60 дена, компанијата е обврзана да спречи корисникот да врши „трансакции кои подлежат на известување“. Станува збор за привремено ограничување на тргувањето и исплатите, не за целосно замрзнување на сметката.
Како DAC8 влијае на пазарот?
За крипто платформите, новите правила носат значајни трошоци. Европската комисија проценува еднократни трошоци за усогласување од околу 259 милиони евра и годишни трошоци од 22 до 24 милиони евра.
Овие фиксни трошоци можат да поттикнат помалите провајдери да се спојат со поголемите или да ја намалат понудата во ЕУ, додека поголемите платформи имаат поголема способност да ги апсорбираат трошоците.
Се проценува дека новите правила ќе овозможат на земјите членки да соберат околу 1,7 милијарди евра дополнителни годишни приходи. DAC8 ја усогласува Европа со глобалниот тренд – 58 јурисдикции изразиле намера да започнат размена на податоци според сличен рамковен документ (CARF) во 2027 година.
Важно е да се напомене дека DAC8 не го укинува контролирањето на приватните клучеви на корисниците. Законските правила се однесуваат на регулираните влезни и излезни точки од криптосветот, претворајќи ги во стандарди за известување кои даночните органи можат да ги следат.
