Врската меѓу депресијата и деменцијата не е едноставна, но веќе не се смета за случајна. Светската здравствена организација ја наведува депресијата меѓу факторите поврзани со повисок ризик од деменција, а организации што работат во оваа област предупредуваат дека депресијата понекогаш може да биде и ризик-фактор и ран знак на подоцнежно когнитивно опаѓање.
Новата анализа што ја пренесуваат регионалните медиуми се повикува на научна студија објавена во The Lancet Psychiatry, која издвојува шест депресивни симптоми во средните години што се поврзуваат со поголем ризик од деменција подоцна. Станува збор за губење самодоверба, чувство дека човек тешко се справува со проблемите, недостиг на топлина и наклонетост кон другите, постојана нервоза и внатрешна напнатост, незадоволство од начинот на кој се извршуваат задачите и тешкотии со концентрацијата.
Кои симптоми особено се издвојуваат
Меѓу овие знаци, како особено важни се издвојуваат губењето самодоверба и чувството дека човек не може да се носи со животните проблеми. Според пренесените резултати, токму тие симптоми биле поврзани со околу 50 проценти повисок ризик од деменција. Тоа не значи дека секој што ги има овие состојби ќе развие деменција, туку дека тие можат да бидат дел од поширока психолошка и невролошка слика што заслужува внимание.
Научниците одамна предупредуваат дека депресијата не е само момент на лошо расположение, туку состојба што може да остави подлабоки траги врз мозокот и секојдневното функционирање. Новите податоци само дополнително ја засилуваат таа слика: ризикот не е врзан само за тоа дали некој некогаш бил депресивен, туку и за тоа какви симптоми имал, колку траеле и колку силно влијаеле врз неговиот живот.
Зошто врската е сложена
Тука е важно да се направи една јасна разлика. Врската меѓу депресијата и деменцијата е сложена затоа што депресијата понекогаш може да биде ризик-фактор, а понекогаш и ран симптом на веќе започнати промени во мозокот. Тоа значи дека науката сè уште не нуди едноставно правило, туку предупредува дека симптомите не треба да се игнорираат, особено ако се појавуваат во подоцнежни години или се повторуваат.
Токму затоа и експертите не велат дека депресијата „предизвикува“ деменција во секој случај. Она што е појасно е дека постои значајна поврзаност и дека хроничната, повторувачка или потешка депресија носи поголем ризик за подоцнежно когнитивно нарушување.
Превенција и рана детекција
Најважната порака не е паника, туку внимание. Ако некој подолго време се соочува со губење самодоверба, нервоза, тешкотии со концентрација или чувство дека повеќе не може да се справува со секојдневните проблеми, тоа не треба да се сведува на „лош период“ што мора сам да помине. Менталното здравје не е одвоено од здравјето на мозокот, а навремената поддршка може да биде важна и за квалитетот на животот и за подолгорочната когнитивна заштита.
Покрај стручна проценка и третман на депресијата, организациите што се занимаваат со деменција постојано потсетуваат и на пошироките фактори што можат да го намалат ризикот: физичка активност, здрав притисок, контрола на шеќерот и холестеролот, избегнување пушење и штетна употреба на алкохол, како и ментална и социјална активност. Со други зборови, грижата за мозокот не почнува дури кога ќе се појават заборавање и конфузија, туку многу порано
