Најновите прогнози укажуваат на ново нарушување на поларниот виор, по потврденото стратосферско затоплување за средината на јануари. Податоците од модели со висока резолуција покажуваат распаѓање на поларната циркулација, што би ослободило арктички воздух ширум Северна Америка и Европа, според Severe Weather Europe.
Чувар на студот над поларните предели
Поларниот виор, поедноставно кажано, е голема циклона циркулација на воздухот која се формира високо над поларните региони во зима. Можеме да го замислиме како ѕид кој се протега од површината до стратосферата, на висина од над 50 километри, задржувајќи го најстудениот поларен воздух. Кога вихорот е силен и стабилен, тој го држи студот на север, резултирајќи со поблаги временски услови за поголем дел од САД и Европа.
Сепак, кога вихорот ослабува, се нарушува или целосно се распаѓа, тој повеќе не може да го задржува студениот воздух. Тогаш студените воздушни маси полесно продираат на југ, носејќи вистински зимски услови во САД, Канада и Европа. Ова нарушување најчесто се предизвикува од нагло зголемување на температурата и притисокот во стратосферата, феномен познат како изненадно стратосферско затоплување (SSW).
Краткотрајно зајакнување пред нарушувањето
Тековната анализа покажува дека поларниот вихор се обидува да го врати својот кружен облик и да зајакне. Сепак, видливо е подрачје со висок притисок кое веќе создава слаб бран на затоплување на неговите рабови. Структурата на вихорот има два изразени „студени крака“ – подрачја со понизок притисок кои моментално го насочуваат студениот воздух кон источните делови на САД, Канада и Европа.
Прогнозите за вториот недела од јануари предвидуваат краткотрајно затоплување над Северна Америка, додека студениот воздух ќе остане над Европа уште некое време. Сите модели сепак укажуваат на ново ослабување на поларниот вихор токму во вториот недела од јануари, што е директно поврзано со претстојниот бран на стратосферско затоплување.
Претстојно стратосферско затоплување
Прогнозите за средината на јануари укажуваат на силно подрачје со висок притисок и јак бран на затоплување во средната стратосфера, на висина од околу 30 километри. Овој настан ќе го притисне поларниот вихор, деформирајќи ја и нарушувајќи ја неговата структура.
Иако не се класифицира како голем SSW настан, бидејќи не се очекува целосна промена на стратосферските ветрови, овие умерени настани можат да го истегнат вихорот и неговите студени делови да ги испратат кон пониските географски ширини.
Аномалијата на температурата на таа висина е екстремна – се предвидуваат температури до 20–30°C над просекот, додека студеното јадро на вихорот се преместува кон САД и Канада. Веќе се забележува како влијанието на затоплувањето почнува да се спушта кон пониските слоеви на атмосферата, што е клучен сигнал за промена на времето на површината.
Арктичкиот воздух се насочува кон Европа
Прогнозата за средината на јануари покажува развој на временски образец кој фаворизира продор на студот. Зоната на висок притисок над североисточниот Пацифик ќе помогне да се насочи арктичкиот воздух со јадро на поларниот вихор кон источна Канада и источните делови на САД. За истото време, прогнозата за Европа покажува проток на постуден воздух, особено кон северните делови на континентот.
Влегувајќи во втората половина на јануари, моделите предвидуваат јадрото на поларниот вихор да се смести над источна Канада, овозможувајќи стабилен проток на студен воздух кон северните, средните и источните делови на САД.
Истовремено, над Европа се очекува ширење на постуден воздух под влијание на северно струење и понизок притисок. Иако станува збор за долгорочна прогноза, нејзината сигурност се заснова на тоа што овој образец е директна последица на стратосферското затоплување.
Поддршка на овој развој дава и канадскиот долгорочен модел (CanSIPS), чија прогноза за февруари 2026 предвидува продолжување на продорот на студениот воздух над западна Канада и северните и средните делови на САД, сугерирајќи дека зимските услови би можеле да продолжат и во февруари.
