Водечката шведска компанија за челик SSAB започна трансформација на производството во својата фабрика во Лулео, на североистокот од земјата. Компанијата се откажува од фосилните горива и планира да произведува таканаречен „зелен челик“ во фабрика со електрична лачна печка до крајот на 2029 година, пишува Euronews .
Нов производствен процес без фосилни горива
Производството на челик е еден од најголемите индустриски загадувачи, а транзицијата претставува голем финансиски и технолошки предизвик. SSAB планира постепено да ги укине високите печки што користат јаглен и кокс за отстранување на кислородот од железната руда.
Јонас Левгрен, раководител на производство и преработка во SSAB, ја објасни промената: „Денес во SSAB во Лулео, имаме производство на суров челик во високи печки. Кога ќе ја изградиме оваа нова фабрика во Лулео, ќе го отстраниме целиот тој јаглен и наместо тоа ќе користиме електрична енергија без фосилни горива за да го стопиме отпадот што влегува во фабриката. Ќе ја намалиме вкупната количина на CO2 што се испушта во атмосферата за 7% во Шведска.“
Одлуката за изградба на нова фабрика е донесена во 2023 година, а целта е усогласена со планот на Европската Унија за постигнување јаглеродна неутралност до 2050 година. Според Шведската агенција за економски и регионален раст (Tillväxtverket), земјата е пример за еколошка тешка индустрија.
„Зелената транзиција во Шведска се случува на многу, многу начини и ги намаливме емисиите на CO2 за речиси 30% од 2010 година. Затоа, целта на Шведска, договорена во Парламентот, е да стане јаглеродно неутрална до 2045 година, пет години порано од ЕУ“, рече Кристин Хедстом, раководител на програмата во Тилвекстверкет.
Целиот проект за транзиција се проценува на 4,5 милијарди евра, при што поголемиот дел од финансирањето доаѓа од SSAB. Фондот за праведна транзиција на Европската Унија го поддржува проектот со 71 милион евра, од кои дел се користи за обука на вработените.
Поефикасно производство и ново знаење за работниците
Челичарницата моментално произведува околу 6.500 тони челик дневно. Се очекува новата фабрика да произведува уште поголеми количини од 2029 година, но без користење на фосилна енергија. Технолошките промени исто така бараат работната сила да се прилагоди, односно да стекне нови вештини. „Од сега до стартувањето на новата фабрика, сите овие 1.100 луѓе треба некако да се образуваат. Значи, пред сè, всушност почнавме со електричари“, рече Јонас Левгрен.
Една од вработените кои ја поминале обуката е Викторија Блом. Таа работела како машинист година и пол пред да аплицира за програмата за обука за електричар во Академијата SSAB. Таа била избрана како една од десет кандидати од шеесет пријавени.
По седум месеци теоретска и практична обука, таа сега работи како електричар. „Ги користите и телото и умот, бидејќи решавањето проблеми започнува со читање на плановите, пред да излезете и да измерите, проверите и набљудувате со свои очи“, рече таа за својата нова работа.
Шведската компанија за челик SSAB е една од првите во Европа што развива производство на челик без употреба на фосилни горива.
