Кога венецуелскиот лидер Николас Мадуро беше тргнат од власт во јануари, дел од американските републиканци го претставија тој развој како модел што би можел да се примени и против други непријателски режими. Сенаторот од Тексас, Тед Круз, изјави дека е „сосема можно“ режимите во Иран и Куба да паднат, додека Доналд Трамп тврдеше дека евентуален конфликт со Иран би бил „лесно добиен“.
Сепак, зад затворени врати, американски воени извори предупредуваат дека ситуацијата е далеку покомплексна. Според информации на „Вашингтон пост“, постојат сериозни ризици – од недостиг на муниција до ограничена поддршка од сојузниците – што би ја направило евентуалната операција значително поопасна од онаа во Венецуела.
Врховниот лидер Хамнеи не би бил лесна цел
За разлика од Мадуро, иранскиот врховен лидер Али Хамнеи е заштитен со повеќеслоен безбедносен систем и елитни единици на Револуционерната гарда. Во претходни кризи се повлекувал на тајни локации со строго ограничена комуникација, а експертите сметаат дека обид за негово апсење би предизвикал жесток отпор или би завршил со неговата смрт.
Системот во Иран не би се распаднал со „едно отсекување“
Иран има длабоко вкоренет политички, воен и религиски систем дизајниран да опстане и во услови на тешки напади. Според медиумски извештаи, воспоставени се повеќе наследни линии за клучните функции, а високите функционери имаат назначени замени во случај на ликвидации или прекин на комуникации. Револуционерната гарда ја обнови и доктрината за децентрализирана одбрана.
Иран активно се подготвува за конфликт
Оружените сили се на висока готовност, а балистички ракети се распоредени долж западната граница и Персискиот Залив. Техеран располага со околу 2.000 ракети со среден дострел, како и со системи способни да ги погодат американските бази и бродови. Сателитски снимки покажуваат дополнително зајакнување на нуклеарните и воените објекти.
Потенцијалниот конфликт би се проширил надвор од Иран
За разлика од Венецуела, Иран има мрежа регионални сојузници и паравоени групи – од Либан и Ирак до Јемен. Ескалацијата би можела да отвори повеќе фронтови и да ја дестабилизира целата блискоисточна област. Дополнителен проблем е логистиката, бидејќи американските сили би зависеле од европски и заливски бази, а дел од сојузниците веќе поставуваат правни ограничувања.
Големи ризици за САД и глобалната стабилност
Иран не е изолирана и слаба држава што може брзо да се урне. Аналитичарите предупредуваат дека евентуален напад би носел ризик од регионална војна, енергетски шокови и долготраен воен ангажман. Споредбата со Венецуела може да функционира како политичка реторика, но реалноста покажува многу посложена и поскапа конфронтација.
