Нафтоводот Družba pipeline (Дружба) не пренесувал само руска сурова нафта, туку и дел од украинското производство, пренесува Reuters, повикувајќи се на три извори запознаени со ситуацијата.
Испораките кон Унгарија и Словачка се прекинати од 27 јануари, откако – според Киев – руски напад погодил пумпни постројки во западна Украина.
Финансиски удар за Киев
Прекинот на транзитот ѝ одзема на Украина важен извор на извозни приходи, неопходни за покривање на буџетскиот дефицит.
Индустриски извори предупредуваат дека доколку суспензијата продолжи, Киев би можел да биде принуден да го намали или дури запре дел од производството на нафта.
Според еден извор, неколку месеци пред нападот Украина внесувала сурова нафта во системот кај градот Броди, од каде што се испорачувала кон Европа.
Улогата на МОЛ и зависноста од руска нафта
Нафтата транспортирана преку Дружба се преработува во рафинериите на унгарската мултинационална компанија MOL Group.
Портпаролот Андруш Халаш изјавил дека компанијата купува повеќе видови нафта, вклучително и украинска, со цел диверзификација на снабдувањето.
Додека повеќето земји од ЕУ престанаа да користат руска нафта, Унгарија и Словачка ја задржаа зависноста од неа и ја обвинија Украина дека намерно го продолжува прекинот.
Геополитички спор во ЕУ
Унгарија, предводена од премиерот Viktor Orbán, го блокираше новиот пакет санкции против Русија и заемот од ЕУ вреден 90 милијарди евра од кој зависи Киев.
Русија, пак, ја обвини Украина дека ја загрозува енергетската безбедност на Европа со прекинот на протокот.
Намалено значење на „Дружба“
Јужниот крак на Дружба, изграден во 1960-тите за време на Советскиот Сојуз, традиционално пренесуваше најголем дел од руската нафта кон централна Европа.
По руската инвазија врз Украина и европските санкции, транзитот во 2025 година падна на десетгодишен минимум – 9,7 милиони тони, според киевската консултантска куќа ExPro. Словачка примила 4,9 милиони тони, Унгарија 4,35 милиони тони. Чешка престанала да користи руска нафта во април 2025 година
Северниот крак денес се користи во ограничен обем за транспорт на казахстанска нафта кон Германија.
Планови за касписка нафта
Украина долго време планираше да го користи нафтоводот за транспорт на касписка нафта кон Европа. Во 2002 година беше изграден нафтоводот Odesa-Brody pipeline, кој ги поврзува црноморските терминали со Дружба, но тој досега има ограничена употреба.
Претседателот Зеленски изјави дека и овој дел од инфраструктурата бил цел на напади за време на војната.
Брисел во меѓувреме подготвува законски предлог за трајна забрана на увозот на руска нафта, што дополнително ја усложнува енергетската и политичката динамика во регионот.
