Во Загреб официјално стартуваше првата комерцијална роботакси услуга во Европа, со што Хрватска се позиционира меѓу првите европски пазари што отворија јавна, платена услуга за автономно возење. Услугата ја лансираше Verne, а првите корисници веќе можат преку апликацијата на компанијата да резервираат и платат автономно возење.
Во почетната фаза, услугата го покрива поширокиот центар на Загреб и Аеродромот Загреб. Компанијата најавува дека наскоро роботакси превозот ќе биде достапен и преку апликацијата Uber, по претходно најавеното партнерство меѓу Verne, Uber и Pony.ai.
Иако Verne паралелно развива и сопствено автономно електрично возило со две седишта, сегашната услуга во Загреб не стартува со тој модел, туку со електрични возила опремени со автономниот систем за возење од седмата генерација на Pony.ai. Во оваа прва фаза, возилата се движат автономно, но со присуство на обучени безбедносни оператори. Тоа значи дека услугата е комерцијална, но сè уште не е целосно без возачка поддршка во возилото.
Овој чекор не доаѓа одеднаш. Reuters уште на 26 март објави дека Uber, Pony.ai и Verne подготвуваат лансирање на првата европска комерцијална роботакси услуга токму во Загреб, со план Verne да управува со флотата, Pony.ai да ја обезбеди автономната технологија, а Uber да ја вклучи услугата во својата глобална платформа.
Компанијата Verne соопшти дека, покрај Загреб, веќе почнала разговори за дозволи и идно проширување во 11 градови низ Европската Унија, Обединетото Кралство и Блискиот Исток, додека уште повеќе од 30 градови се разгледуваат како можни идни пазари. Тоа покажува дека Загреб не се гледа само како локален пилот-проект, туку како почетна точка за поширока мрежа на автономна мобилност.
Во овој случај не е важен само технолошкиот момент, туку и политичкиот и регулаторниот контекст. Компаниите отворено посочуваат дека услугата стартува во Хрватска и поради тоа што таму постои поволен регулаторен пристап за ваков тип мобилност. Во време кога голем дел од Европа сè уште тестира, дискутира и одложува, Загреб влегува во фаза на реална јавна употреба.
Но, важно е и да се задржи точната мера: ова не значи дека Европа веќе масовно влегува во ера на целосно самостојни такси-возила без никаква човечка контрола. Напротив, системот засега функционира во ограничена зона, со избрани возила и со безбедносни оператори во почетната фаза. Целосно автономни возења без таква поддршка се очекуваат дури откако ќе бидат исполнети сите безбедносни стандарди и регулаторни одобренија.
Токму затоа, почетокот во Загреб е важен повеќе како праг отколку како финална слика за иднината. Тој покажува дека роботаксито во Европа веќе не е само саемска демонстрација или тест на затворен полигон, туку услуга што граѓаните можат реално да ја отворат на апликација и да ја платат. А тоа е момент што може да има пошироко влијание и врз транспортот, и врз градската инфраструктура, и врз начинот на кој европските градови ќе размислуваат за јавната и приватната мобилност во следните години.
