Ретките минерали, познати и како критични минерали, се природни ресурси од суштинско значење за современата технологија, енергетиката и одбранбената индустрија. Во оваа група спаѓаат литум, кобалт, никел, манган, графит, како и ретките земни елементи – група од 17 хемиски елементи меѓу кои најважни се неодимиум, празеодимиум, диспрозиум и тербиум. Тие се основа за производство на силни магнети без кои не би постоеле модерни електрични мотори, ветерни турбини и напредна електроника.
Во последните години, производството на ретки минерали бележи силен раст, со зголемување од околу 77 проценти во периодот од 2019 до 2024 година. Причината е јасна – без овие ресурси нема дигитална економија, зелена енергија ниту современа воена технологија. Дополнителен фактор е доминацијата на Кина во нивното производство, што ги прави ретките минерали стратешки ресурс и извор на геополитички тензии.
Ретките минерали се користат во ветерни турбини, каде една офшор турбина може да содржи и до еден тон вакви материјали, во воената индустрија за авиони, ракети и радарски системи, во паметни телефони и електроника, каде секој уред содржи неколку грама ретки земни елементи, како и во електрични и хибридни автомобили. Тие имаат широка примена и во индустријата, медицината и ласерската технологија.
Поради ограничените резерви, растечката побарувачка и нивното економско и воено значење, ретките минерали стануваат еден од клучните фактори во глобалната политика. Борбата за нивен пристап и контрола сè почесто се претвора во стратешка борба за иднината.
