Повеќе од сто години се сметаше дека лицата заболени од Алцхајмер не можат да закрепнат од оштетувањата на мозокот што болеста ги предизвикува. Затоа досегашните научни истражувања главно се фокусираа на превенција или забавување на прогресијата, а не на опоравок.
Нова студија објавена во Cell Reports Medicine, со тим научници од University Hospitals, Case Western Reserve University и Louis Stokes Cleveland VA Medical Center, покажува дека мозокот засегнат од напреднат Alzheimer може да се врати кон нормално функционирање.
Клучот е во молекулата NAD+
Истражувањето на глувци и човечки мозоци покажа дека еден од главните виновници за болеста е неможноста на мозокот да ја одржува нормалната концентрација на NAD+, клучна молекула за клеточната енергија.
Со стареењето, нивото на NAD+ природно опаѓа, а кај лица со Alzheimer ова е многу поизразено. Кога нивото е нарушено, клетките губат способност за нормално функционирање и преживување.
Проф. д-р Среќко Гајовиќ, вршител на должноста директор на Биомедицинскиот истражувачки центар Шалата, вели дека основниот терапевтски механизам за Alzheimer би можел да биде воспоставување на рамнотежа на NAD+.
Модели со глувци
За испитување на болеста користени се два модели
- Еден со човечки мутации поврзани со обработка на амилоид.
- Еден со мутација на tau-протеин.
Двата типа покажале оштетувања на мозок слични на оние кај Alzheimer, вклучувајќи нарушување на бариерата на мозокот, распаѓање на нервни влакна, воспаление и намалена способност за создавање нови мозочни клетки.
Лекот P7C3-A20
Истражувачите користеле P7C3-A20, соединение развиено во лабораторијата, кое ја воспоставува рамнотежата на NAD+ без да ја зголеми прекумерно.
Резултатите биле изненадувачки:
- Превенција на развој на болеста кај глувци без симптоми.
- Опоравок на мозокот и когнитивните функции кај глувци со напредната болест.
- Враќање на tau-протеин 217 на нормални нивоа, потврдувајќи реален преокрет на болеста.
Др. Ендру А. Пипер, главен автор на студијата, вели: „Обнова на енергетската рамнотежа доведе до патолошки и функционален опоравок кај двата модела со различни генетски причини. Тоа нуди надеж дека истото може да важи и за луѓе.“
Суплементи и претпазливост
Иако постојат додатоци за NAD+ достапни без рецепт, тие можат да предизвикаат опасно покачување на нивото и ризик од рак. P7C3-A20, пак, ја одржува рамнотежата без претерано покачување.
Гајовиќ нагласува дека ова откритие дава надеж дека сличен лек може да биде успешен и кај луѓето, а следниот чекор е клиничко испитување на луѓе.
Значајност на откритието
Главната порака е дека Alzheimer не само што може да се запре, туку и да се опорави, а мозокот има способност да се приспособи и надомести оштетувања преку клеточна отпорност и синaптичка пластичност.
Сепак, употребата на суплементи останува контроверзна и неопходен е внимателен клинички пристап.
