Британската влада ја објави најобемната реформа на системот за водоснабдување во Англија и Велс. Промените доаѓаат по зголеменото загадување, прекините во снабдувањето и сè погласното незадоволство кај граѓаните поради квалитетот на водата и зголемувањето на сметките.
Британската влада најави сеопфатна реформа на секторот за водоснабдување, која вклучува ненајавени инспекции, редовни технички контроли моделирани на техничкиот преглед на возилата, како и задолжителни ознаки за ефикасност на потрошувачката на вода на апаратите за домаќинство.
Тоа е, како што тврдат властите, најголемата реорганизација на водната индустрија во Англија и Велс од приватизацијата на тој сектор, воведена кон крајот на осумдесеттите години.
Реформите доаѓаат како одговор на силното јавно незадоволство од сè почестото загадување, протекувањето на вода и прекините во снабдувањето, според Би-Би-Си.
Построг надзор на компаниите
Министерката за животна средина Ема Рејнолдс изјави дека компаниите за водоснабдување со слаби перформанси „веќе нема да можат да се кријат“. Како што истакна, предложените мерки следеа по бројни инциденти што влијаеја на десетици илјади корисници низ Англија и Велс во последните години.
„Имавме систем каде што компаниите се оценуваа сами. Тоа беше целосен неуспех – неуспех на регулативата, регулаторите и самите компании за вода“, изјави Рејнолдс за Би-Би-Си.
Нов регулатор и паметни решенија
Планот за реформа предвидува формирање специјализирани тимови кои ќе ја следат и надгледуваат работата на поединечните компании, прилагодувајќи се на специфичните проблеми на секоја од нив, наместо претходниот единствен, бирократски пристап.
Владата, исто така, најави поширока употреба на паметни броила, како и задолжителни етикети за потрошувачка на вода на уреди како што се машини за перење и машини за миење садови, за да можат домаќинствата полесно да ја следат потрошувачката и трошоците. Исто така, се воведува улогата на главен инженер во новото регулаторно тело, кое треба да го замени сегашниот Ofwat.
Според официјалните лица, воспоставувањето на нов регулатор може да потрае една година или подолго, додека претставниците на компаниите за вода предупредуваат дека ќе биде потребно време за ефектите од новите инвестиции да се почувствуваат во пракса.
Критики на активистите и стручната јавност
Реформите следат по обемниот преглед на Сер Џон Канлиф, кој содржи 88 препораки за подобрување на секторот. Сепак, тој немал мандат да ја разгледа национализацијата на водната индустрија, која беше приватизирана кон крајот на 1980-тите.
Еколошките активисти веруваат дека предложените мерки не одат доволно далеку. Директорот на организацијата „Ривер Акшн“, Џејмс Волас, процени дека владата „ја препознава големината на кризата со слатка вода, но ѝ недостасуваат итноста и храброста за суштински реформи“. Тој особено нагласи дека новиот регулатор мора да биде навистина независен и соодветно финансиран.
„Ниту една од овие промени нема да направи вистинска разлика сè додека не се соочиме со неуспешниот модел на приватизација. Загадувањето за профит е коренот на оваа криза“, рече Волас.
Сличен став изрази и Џајлс Бристоу, директор на организацијата „Сурферс против канализација“, кој ги нарече предлозите на владата „искрено навредливи“. Според него, сè додека профитот е пред јавниот интерес, граѓаните ќе ја плаќаат цената преку постојано растечки сметки и загадена вода.
Последици за граѓаните
Проблемите во секторот се најдоа во центарот на вниманието и поради неодамнешниот случај каде што десетици илјади корисници на „Саут Ист Вотер“ останаа без вода во деновите пред и по Божиќ.
Мајк Кајл, директор на Советот на потрошувачи за вода (CCW), рече дека инцидентот покажува колку се потребни фундаментални промени во регулативата. Тој изјави дека воспоставувањето силна, задолжителна институција на омбудсман на потрошувачите значително ќе ја подобри заштитата на граѓаните, со оглед на тоа што CCW регистрираше зголемување од 50% на бројот на жалби од потрошувачите.
„Доказот ќе биде во реките“
Реката Панг во Беркшир, за која се верува дека го инспирирала романот „Ветрот во врбите“, стана симбол на деградација на животната средина. Нејзиниот статус падна од „добар“ на „лош“ во 2015 година, што активистите го припишуваат на редовното испуштање на отпадни води.
„Не сакам премногу да се надевам. На крајот, сè ќе се мери според состојбата на реките. Ако не се опорават, сите овие реформи нема да имаат смисла“, изјави Пит Девери од „Англинг Траст“ за Би-Би-Си.
Сурова статистика
Во текот на 2024 година, компаниите за вода испуштаа нетретирана отпадна вода во реките и морињата на Англија за рекордни 3,61 милиони часа. Старата инфраструктура, повлажните зими, сувите извори и земјоделските истечни води дополнително го деградираа квалитетот на услугата.
Во 2025 година, бројот на прекини во водоснабдувањето се зголеми за 8%, додека инцидентите со загадување скокнаа за 27%. Во исто време, задоволството на корисниците се намали за 9%.
Просечните сметки за вода се зголемија за 26%, или 123 фунти годишно, од минатиот април. Парите се наменети за финансирање инвестиции во вредност од 104 милијарди фунти во текот на следните пет години, при што повеќе од 40% од средствата ќе бидат наменети за нова инфраструктура.
