Даночните оптоварувања на електричната енергија во Европа можат да бидат и до четири пати повисоки отколку оние за фосилните горива. Во услови на нова енергетска криза, сè повеќе се отвора прашањето како да се спречи ефектот од војната врз сметките на домаќинствата.
Долгорочно решение, кое веќе придонесува за пониски сметки во Шпанија, е инвестирањето во домашно произведена обновлива енергија. Тоа ја намалува зависноста од увезени фосилни горива, чии цени значително пораснаа. Според проценки, поради војната меѓу Иран и Израел, Европската унија дополнително потрошила околу 2,5 милијарди евра во првите 10 дена.
Краткорочно решение кое владите можат да го применат речиси веднаш е намалување на даноците.
Според податоци на Меѓународната агенција за енергија, во 2025 година околу 28% од просечната сметка за електрична енергија во Европа отпаѓале на даноци и давачки.
Многумина сметаат дека ова е неправедно, бидејќи даноците на електрична енергија се значително повисоки од оние за фосилни горива, иако токму тие се главен извор на климатската и биодиверзитетната криза. Во Шпанија, даноците на струја во 2025 година биле 4,2 пати повисоки од оние за фосилен гас, додека во Германија биле 3,2 пати повисоки.
Во меѓувреме, петте најголеми нафтени компании оствариле профити од над 88 милијарди евра во 2024 година, што отвора дополнителен простор за поголема даночна политика без директно зголемување на цените за потрошувачите.
Според анализа, цената на струјата произведена од гас пораснала за 55% од почетокот на војната меѓу Иран и Израел, што дополнително ги притиска европските пазари.
Сметките за електрична енергија во Европа се состојат од три главни компоненти: трошоци за енергија, трошоци за мрежа (пренос и инфраструктура) и даноци. Како што посочува организацијата Climate Action Network Europe, секоја од овие компоненти зависи од политички одлуки.
Трошоците за енергија се однесуваат на самата потрошена електрична енергија и зависат од повеќе фактори како големопродажните цени, времето од денот и временските услови. Мрежните трошоци се користат за одржување на инфраструктурата, додека даноците се утврдени од владите и имаат директно влијание врз крајната цена за потрошувачите.
Извор Euronews
