Истражувачи од Кина идентификуваа потенцијален нов биомаркер за Паркинсонова болест – и тоа во човечката коса. Во мала студија, научен тим предводен од биологот Минг Ли од Универзитетот Хебеј анализирал примероци од коса кај 60 пациенти со дијагностицирана Паркинсонова болест и ги споредил со здрави лица од иста возраст.
Резултатите покажале јасна разлика: кај пациентите со Паркинсон се забележани значително пониски нивоа на железо и бакар, а повисоки концентрации на манган и арсен. Според авторите, овие промени имаат „висок дијагностички потенцијал“.
Зошто токму косата?
Дијагностицирањето на Паркинсоновата болест во рана фаза сè уште претставува предизвик. Иако во последниве години се појавија ветувачки биомаркери во крвта, косата има една уникатна предност – таа акумулира тешки метали од исхраната и околината и создава подолгорочен „запис“ за состојбата на организмот.
За разлика од крвта или урината, косата може да понуди податоци за подолг временски период, што ја прави интересна како неинвазивен дијагностички материјал.
Поврзаност со цревата и микробиомот
Причината за Паркинсоновата болест и понатаму не е целосно разјаснета, но сè повеќе истражувања укажуваат на поврзаност меѓу мозокот и цревата. Во експерименти спроведени врз глувци, научниците забележале намалено ниво на железо во косата, поврзано со нарушена функција на цревната бариера и промени во гените одговорни за апсорпција на железо.
Кај луѓето, промени во цревните бактерии често се јавуваат години пред поставување на дијагнозата. Според истражувачите, можно е косата на некој начин да „бележи“ дел од тие системски нарушувања.
Најконзистентна промена кај пациентите била токму намаленото ниво на железо. Тимот смета дека врската меѓу цревниот микробиом и метаболизмот на железото претставува важен доказ дека овие системи се поврзани во контекст на Паркинсоновата болест.
Улогата на животната средина
Покачените нивоа на арсен во косата, исто така, отвораат прашања за изложеноста на фактори од животната средина. Дел од испитаниците со Паркинсон пријавиле почеста консумација на животински изнутрици и школки, намирници што можат да содржат повисоки нивоа на арсен.
Иако студијата е релативно мала, нејзините резултати се надоврзуваат на истражување од 2025 година кое укажува на нарушена регулација на железото во мозокот, крвта и цревата кај пациенти со Паркинсон.
Научниците нагласуваат дека се потребни поголеми студии за да се потврдат овие наоди и да се разјаснат механизмите што ја поврзуваат нарушената апсорпција на железо со развојот на болеста.
Доколку резултатите се потврдат, во иднина можно е раната детекција на Паркинсоновата болест да биде овозможена со едноставен и неинвазивен тест – анализа на коса.
Истражувањето е објавено во научното списание iScience.
