Листестиот зеленчук, особено зелената салата и спанаќот, со години се промовира како основа на здрава исхрана. Но, експертите за безбедност на храна предупредуваат дека претходно исечканата и пакувана зелена салата во кеси може да претставува сериозен здравствен ризик. Истражувањата покажуваат дека листестиот зеленчук е поврзан со околу 22 проценти од сите регистрирани епидемии на труење со храна во последната деценија.
Иако на пакувањата често стои дека производот е „измиен“ и „подготвен за директна употреба“, токму ваквите мешавини од зелена салата, според многу стручњаци, се меѓу најризичните намирници што може да се најдат на полиците во супермаркетите.
Повеќе извори, поголема веројатност за контаминација
„Консумирањето листест зеленчук е важно за здрава и балансирана исхрана, но експертите за безбедност на храна често ја избегнуваат претходно пакуваната зелена салата“, објаснува д-р Ванеса Кофман, директорка на Алијансата за спречување болести што се пренесуваат преку храна. Според неа, клучниот проблем е тоа што ваквата салата најчесто доаѓа од повеќе фарми и се обработува заедно, што значи дека контаминација од еден извор лесно може да се прошири на голем број пакувања.
Дополнително, процесот на сечење ги оштетува листовите, со што се создава средина во која патогените полесно се задржуваат и размножуваат.
Ризикот не завршува со обработката. Како што објаснува д-р Дарин Детвајлер, професор на Универзитетот Нортистерн и експерт за безбедност на храна, влагата што се задржува во кесите со зелена салата создава идеални услови за развој на бактерии како E. coli, листерија и салмонела. Промените во температурата за време на транспортот и складирањето дополнително го зголемуваат ризикот.
Британски истражувања покажале дека течноста што ја ослободуваат исечените листови со текот на времето создава „леплива“ средина, поради која бактериите уште потешко се отстрануваат, дури и со миење.
Опасноста од контаминација на листестиот зеленчук може да се појави уште во земјоделската фаза. Зелената салата може да дојде во контакт со бактерии преку почвата, водата за наводнување, животни, птици или работници на нива. Кога таквиот производ ќе стигне во фабрика за сечење и пакување, бројот на ризични точки дополнително се зголемува.
Во минатото се регистрирани големи епидемии на труење со храна поврзани токму со зелена салата, при што изворот на зараза била контаминирана вода за наводнување. Иако листестиот зеленчук не е водечка причина за смртни случаи од труење со храна, последиците може да бидат сериозни, особено кај ранливите групи.
Зошто „три пати измиено“ не значи безбедно
Ознаките на пакувањата често создаваат лажно чувство на сигурност. Иако зелената салата е измиена пред пакувањето, влагата што подоцна ја ослободуваат оштетените листови овозможува повторен раст на бактерии што можеби останале. Според експертите, речиси е невозможно целосно да се отстранат сите микроорганизми.
Некои препорачуваат повторно миење на салатата дома, но FDA не го советува тоа, бидејќи дополнителното ракување во домашни услови може да го зголеми ризикот од вкрстена контаминација.
Како да се намали ризикот
Експертите препорачуваат, кога е можно, да се избира свежа, неупакувана зелена салата или цел листест зеленчук наместо исечканите мешавини во кеса. Ако сепак се купува пакувана салата, важно е да се избегнуваат кеси со видлива влага, оштетувања или промена на бојата и строго да се почитува рокот на употреба.
Посебна претпазливост се препорачува за бремени жени, лица постари од 65 години и луѓе со ослабен имунитет, кои поради зголемен ризик од компликации би требало целосно да ја избегнуваат зелената салата во кеса.
