Долго време се сметаше за лоша храна, поради неколку причини. Имено оваа житарка добро се адаптира на сурови климатски услови и за разлика од некои други житни култури, може да се одгледува и на сиромашни и неплодни почви. Затоа порано важела како храна за сиромашните, но всушност е многу здрава.
‘Ржта е храна со значителни хранливи материи. Содржи јаглехидрати, протеини, минерали, железо, калциум и фосфор и витамини од Е и Б групите. Таа исто така е богата со влакна и лизин – есенцијална аминокиселина која ја нема во другите житарки.
Пченичен или ржан леб
Во многу европски општества, белиот пченичен леб беше симбол на богатство и висок социјален статус, додека ржаниот леб беше поврзан со посиромашните класи. Иако ‘ржта има многу хранливи придобивки, таа не беше толку ценета како пченицата. Ржаниот леб е потемен, погуст и често има потежок вкус, што дополнително допринело да се сфати како храна за сиромашните. Меѓутоа, со текот на времето се покажа дека има многу заблуди за оваа храна и дека всушност е многу вреден помошник во здравјето.
Познато е дека ‘ржта го чисти телото, има енергетски својства, богата е со растителни влакна, приближно 15 грама диетални влакна на 100 грама производ и многу е корисна за здравјето на дигестивниот систем.
Луѓето кои не се движат редовно и кои имаат висок крвен притисок исто така можат да имаат корист од оваа житарка. Имено, ржта ја поттикнува циркулацијата и го забавува процесот на стареење на крвните садови, а ова му оди во прилог и на здравјето на црниот дроб.
Комбинацијата на фосфор и протеини во ‘ржта особено се добри за коските, мускулите и општото здравје. Фосфорот го одржува балансот на киселоста во телото. Заедно со калциумот учествуваат во создавањето и одржувањето на структурата на коските, што придонесува за здравјето на коските и забите. Исто така, овој есенцијален минерал учествува во создавањето на молекулата АТП (аденозин трифосфат), која е примарен извор на енергија за клетките, а покрај другите бројни функции, потребен е и за раст и поправка на клетките и ткивата во телото. Исто така е од суштинско значење за синтезата на ДНК. Сепак, се препорачува да се контролира внесот на ‘рж за луѓе со бубрежни заболувања и за оние чие тело има тенденција да задржува течност.
Начин на употреба
Иако би било добро оваа житарка да се користи во оригинална форма, сепак почесто ја гледаме во форма на брашно, што може да доведе до губење на одредени хранливи својства. ‘Ржното зрно има специфичен вкус, горчливо и малку кисело, па оние кои не го сакаат можат да го омекнат со други зрна како просо или ориз. Со готвењето, ‘ржта сепак задржува одредена цврстина, што дополнително го поттикнува џвакањето.
Помалку е познато дека печените и мелените зрна можат да го заменат кафето. Исто така, ‘ржани снегулките се добра опција за подготовка на појадок, а може да се користат и како додаток на супи, пишува Живим.хр.
