Авантурите од романот „Трите мускетари“, напишан од Александар Дима во 1844 година, можеби не биле само плод на фантазија. Зад славните ликови навистина стоеле реални луѓе од 17 век, а сега би можела да се разјасни и судбината на најпознатиот меѓу нив, д’Артањан.
Археолози, имено, под црквата Свети Петар и Павле во холандскиот град Мастрихт пронашле човечки останки за кои се верува дека би можеле да му припаѓаат токму на овој легендарен мускетар.
Историскиот д’Артањан бил Шарл де Бац де Кастелмор д’Артањан, припадник на пониското благородништво и капетан на кралските мускетари во служба на Луј XIV. Загинал во јуни 1673 година за време на опсадата на Мастрихт, најверојатно од куршум кој го погодил во вратот. Неговите посмртни останки никогаш не биле пронајдени, повеќе од три и пол века.
Сега, сепак, под некогашниот олтар на споменатата црква се откриени останки кои би можеле да му припаѓаат нему. Научниците сепак повикуваат на претпазливост сè додека идентитетот не биде потврден преку ДНК анализа и споредба со потомци од неговото семејство.
„Ова стана истрага на највисоко ниво. Сакаме да бидеме целосно сигурни или колку што е можно дека станува збор за познатиот мускетар кој загинал кај Мастрихт“, изјави археологот Вим Дајкман, кој се занимава со случајот речиси три децении, пренесува Science Alert.
Еден од клучните трагови е фактот што кралот Луј XIV бил римокатолик, исто како и неговиот офицер д’Артањан. Со оглед на летните услови и воените околности, транспортот на телото назад во Франција би бил исклучително тежок, па се претпоставува дека бил погребан на осветено тло во близина на местото на смртта.
Црквата Свети Петар и Павле долго време се сметала за најверојатно место на неговиот погреб. Таа се наоѓа во близина на тогашниот француски логор, а според истражувањата на историчарката Одил Бордаз, високи офицери кои загинувале во борба обично биле погребувани во најблиската црква. Проблемот бил што црковните матични книги исчезнале, а археолошки ископувања не биле можни без конкретен повод.
До пресврт дошло случајно. Поради слегнување на земјиштето, подот на црквата се оштетил, а при санацијата работниците наишле на скелет.
„Дел од подот пропадна и при поправките откривме скелет“, изјави ѓаконот Јос Валке за холандските медиуми. „Веднаш го повикав Дајкман, бидејќи тој веќе повеќе од 20 години се занимава со д’Артањан.“
Археолозите внимателно ги ископале остатоците, кои и покрај оштетената черепна структура биле во одлично зачувана состојба. Дополнителни траги ја зголемуваат веројатноста дека станува збор за славниот мускетар.
„Погребан е под олтарот, на осветено место. Во гробот е пронајден француски новчиќ од тој период, а куршумот кој го усмртил се наоѓал во пределот на градите – токму како што опишуваат историските извори. Индициите се многу силни“, наведе Валке.
Сепак, во контекст на воените настани, присуството на куршум и новчиќ не е доволно за конечна потврда на идентитетот. Затоа од вилицата на скелетот е земен ДНК примерок, кој ќе се спореди со генетски материјал од потомци на семејството на д’Артањан.
Резултатите се очекуваат наскоро.
„Нетрпеливо ја чекам официјалната потврда, која би можела да пристигне за неколку недели“, изјави Дајкман. „Во тек се бројни анализи во земјата и во странство. Сакаме да бидеме целосно сигурни дека навистина станува збор за д’Артањан.“
Доколку се потврди автентичноста на наодот, ќе станува збор за едно од најзначајните археолошки откритија поврзани со историски личности кои преку книжевноста станале дел од светската култура.
