Низ својата долга историја, Academy of Motion Picture Arts and Sciences не беше само сцена за доделување златни статуетки. Оскарите често беа простор каде се кршеа општествените бариери, се отвораа политички прашања и се случуваа моменти кои засекогаш останаа запишани во колективната меморија на филмската индустрија.
Од првите чекори кон расна еднаквост, преку политички протести на сцената, до вирални моменти во ерата на социјалните мрежи – историјата на Оскарите е полна со настани кои ја надминуваат самата филмска уметност.
Првите чекори кон еднаквост
Еден од најзначајните моменти во историјата на Оскарите се случи во 1940 година, кога Хати МекДаниел стана првата Афроамериканка која освоила Оскар. Таа ја доби наградата за споредна женска улога во филмот Gone with the Wind.
Иако победата беше историска, вечерта беше и горчлива потсетка на тогашната реалност. Поради расната сегрегација во САД, Мекданиел мораше да седи на посебна маса на другиот крај од салата, далеку од останатите актери од филмот.
Овој пат подоцна го продолжи Сидни Поатје, кој во 1964 година стана првиот Афроамериканец награден со Оскар за најдобар актер, отворајќи врата за идните генерации.
Емотивни враќања и политички протести
Во 1972 година, легендарниот Чарли Чаплин се врати во САД по долгогодишните контролирачки напади од политичките верзии. Академијата му додели почесен Оскар, а појавата беше поздравено со стоечки овие настани кои траеја 12 минути – најдолгиот аплауз во историјата на церемонијата.
Само една година подоцна, сцената на Оскарите стана место за политички протест. Сачин Литлферд се појави во име на Марлон Брандо за да го одбие неговиот Оскар за најдобар актер во филмот The Godfather.
Таа одржа краток говор во кој го осуди начинот на кој Индијанците се прикажувале во филмската индустрија. Овој момент остана еден од најконтроверзните во историјата на церемонијата, а Академијата официјално ѝ се извини дури речиси 50 години подоцна.
Кршење на „стаклениот плафон“
Новиот милениум донесе нови историски пресврти. Во 2002 година, Хали Бери влезе во историјата како првата и досега единствена Афроамериканка која освоила Оскар за најдобра женска улога за филмот Monster’s Ball.
Во својот емотивен говор таа ја посвети наградата на „сите жени со боја без име и лице“ на кои, како што рече, конечно им се отворила вратата.
Осум години подоцна, филмската индустрија беше сведок на уште еден историски момент. Во 2010 година, Кетрин Бигелоу стана првата жена која ја освои наградата за најдобра режија за воената драма The Hurt Locker.
Со тоа беше пробиен таканаречениот „стаклен плафон“ во режијата – една од најдолго доминираните машки позиции во Холивуд.
Вирални моменти и најголемиот гаф
Во модерната ера на Оскарите, вниманието на публиката се прошири и на социјалните мрежи. Во 2014 година, водителката Елен Деџенерес направи групно селфи со холивудските ѕвезди, фотографија која буквално го „сруши“ Twitter и стана една од најсподелуваните во историјата на интернетот.
Но, посебна гаф во поновата историја се случи во 2017 година. Грешка на причините со апликациите, Ворен Бити и Феј Данавеј погрешно го прогласи филмот La La Land за најдобриот филм.
Само неколку минути подоцна, среде говорите на сцената, продуцентите открија дека вистинскиот победник е всушност филмот Moonlight.
Овој момент остана запаметен како еден од најдраматичните во историјата на церемонијата.
Интернационален триумф
Во 2020 година, историјата повторно беше испишана кога јужнокорејскиот филм Parasite на режисерот Бонг Џун-хо стана првиот филм на неанглиски јазик кој ја освои главната награда за најдобар филм.
Оваа победа означи нова ера на интернационализам во Холивуд, докажувајќи дека врвната филмска уметност не познава јазични граници.
На крајот, Оскарите никогаш не биле само филмска награда. Тие се огледало на времето во кое настануваат – простор каде уметноста, политиката и општествените промени се среќаваат на една сцена. Од историските победи кои ги рушеа расните и родовите бариери, до моментите на протест, грешки и изненадувања што ја шокираа публиката, церемонијата низ децениите покажа дека филмот има моќ да отвори разговори многу поголеми од самата индустрија. Токму затоа секоја нова генерација на Оскари не е само уште една вечер на награди, туку ново поглавје во приказната за тоа како киното го обликува светот.
