Според извештаи, Иран би можел да наплатува до два милиони долари по танкер за „безбеден премин“ низ Ормускиот теснец, една од најкритичните точки за светската трговија со енергенси. Низ овој теснец поминува околу една петтина од глобалната нафта и гас, што го прави клучна артерија за светската економија.
Иако некои ирански официјални лица ги негираат ваквите практики, постојат тврдења дека одредени бродови веќе платиле за да обезбедат премин. Во услови на воен конфликт и блокади, оваа „такса“ би можела да стане нов механизам за финансирање на воените активности.
Правни и економски последици
Експертите предупредуваат дека ваквата пракса директно го нарушува принципот на слободна пловидба, кој е темел на меѓународното поморско право. Доколку се потврди, наплатата за транзит би можела да предизвика силна реакција од меѓународната заедница.
Сепак, и покрај високата цена, некои земји и компании би можеле да бидат подготвени да платат. Причината е едноставна: обезбедувањето континуитет во снабдувањето со енергија станува приоритет, дури и по висока цена. Осигурителните премии веќе растат, а ризикот за поморскиот транспорт значително се зголемува.
Геополитичка игра со глобални последици
Кризата во регионот покажува како геополитиката директно влијае врз економијата. Доколку Иран формално ја воведе оваа „наплатна рампа“, Ормускиот теснец би можел да се претвори во најскапото „грло“ во светската трговија.
Во меѓувреме, голем број бродови остануваат блокирани, а земјите зависни од увоз на енергенси се соочуваат со зголемен притисок. Се разгледуваат и алтернативи како поморски придружби, но тие не се одржливо долгорочно решение.
Она што е јасно е дека дури и ограничените мерки во Ормускиот теснец имаат потенцијал да предизвикаат домино ефект, од раст на цените на горивата до глобална економска нестабилност.
