Кризата околу Ормускиот Теснец влегува во нова фаза, откако Пентагон потврди дека САД размислуваат за дополнителни чекори за обезбедување на овој клучен енергетски премин. Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет изјави дека целите на САД остануваат непроменети, но истовремено се разгледуваат нови мерки, меѓу кои и обезбедување на Ормускиот Теснец и стратешки точки како Харг. Паралелно, Reuters објави дека администрацијата на Доналд Трамп, според Axios, разгледува и поостро сценарио поврзано со Харг за да изврши притисок врз Иран повторно да го отвори теснецот.
Ормускиот Теснец станува центар на новата ескалација
Ормускиот Теснец не е обична поморска рута. Низ него минува околу една петтина од светската трговија со нафта и гас, па секое нарушување таму веднаш се претвора во глобален економски проблем. Во заедничка изјава на Британија, Франција, Германија, Италија, Холандија, Јапонија и Канада, Иран беше директно повикан да престане со заканите, нападите и обидите за блокада на теснецот.
Ова значи дека кризата одамна не е само американско-ирански спор. Таа веќе е прашање за слободата на пловидба, енергетската стабилност и глобалната трговија. Токму затоа и секој нов сигнал од Пентагон се чита како најава за поширок судир околу контрола на една од најважните морски точки во светот.
Што се знае за американскиот план
Потврдено е дека Вашингтон разгледува дополнителни воени и логистички потези. Хегсет изјави дека САД веќе погодиле илјадници цели и дека размислуваат за распоредување повеќе сили и за обезбедување на стратешки точки, меѓу кои се споменуваат Ормускиот Теснец и Харг, клучен ирански извозен центар.
Во исто време, Reuters пренесе дека според извештај на Axios, администрацијата на Трамп разгледува и сценарио за окупација или блокада на Харг за да го натера Иран да го отвори теснецот, но сеуште останува непотврдено од официјалните извори.
Поморскиот сообраќај веќе е во криза
Состојбата на терен покажува дека заканата не е хипотетичка. Меѓународната поморска организација побара воспоставување безбеден коридор за евакуација на околу 20.000 морнари на речиси 2.000 бродови заглавени западно од Ормускиот Теснец. Според Reuters, веќе има најмалку 17 инциденти со бродови и потврдени жртви меѓу морепловците.
И покрај тоа, AP објави дека мал број бродови и натаму минуваат, често под посебни услови и преку селективни коридори. Тоа покажува дека теснецот не е целосно мртов, но е доволно нестабилен за да произведе огромен притисок врз пазарите и врз земјите што зависат од оваа рута.
Повеќе од воена операција, тест за глобалната економија
Оваа битка не се води само за воена предност, туку и за контрола врз енергетскиот нерв на светот. Reuters нагласи дека САД дури размислуваат за можност да ги ублажат санкциите за дел од иранската нафта заглавена на танкери, само за да го намалат ценовниот шок на пазарот. Тоа јасно покажува колку е длабок стравот дека затворањето на Ормускиот Теснец може да предизвика уште поголем глобален удар.
Затоа и секоја воена одлука околу теснецот има двојна тежина. Таа не се мери само во ракети, бродови и бази, туку и во цената на горивата, инфлацијата, транспортот и пошироката политичка стабилност. Кога една морска точка добива ваква улога, јасно е дека станува збор за многу повеќе од регионален фронт.
