Американскиот претседател Доналд Трамп најави дека Ормускиот теснец ќе биде отворен „прилично брзо“, но без да објасни како ќе се реализира тој потег во услови на кревко примирје и ограничен поморски сообраќај.
Ормускиот теснец повторно е во фокусот на глобалната безбедносна и енергетска криза, откако Доналд Трамп изјави дека САД ќе го отворат преминот со или без поддршка од Иран. Изјавата доаѓа во пресрет на нова рунда разговори меѓу Вашингтон и Техеран, во момент кога состојбата на теренот останува неизвесна.
Трамп истовремено порача дека САД нема да дозволат воведување такси за премин низ теснецот, со што спорот дополнително се проширува од безбедносно во економско и геополитичко прашање. Контролата врз оваа клучна поморска рута значи и контрола врз значаен дел од глобалната трговија со енергенси.
Сепак, зад ваквите изјави не стои јасен оперативен план. Белата куќа нагласува дека приоритет е целосно и непречено отворање на теснецот, но не објаснува како тоа ќе се постигне во услови кога воените и логистичките ризици остануваат високи.
Податоците покажуваат дека поморскиот сообраќај е далеку од нормалата. Во последните денови низ теснецот поминуваат само неколку бродови дневно, во споредба со околу 135 пред конфликтот. Истовремено, повеќе од 600 пловила сè уште се задржани во Персискиот Залив, меѓу нив и голем број танкери.
Значењето на Ормускиот теснец е глобално. Низ него во нормални услови поминува околу една петтина од светските испораки на нафта и течен природен гас, па секое нарушување директно влијае врз цените на енергенсите, инфлацијата и синџирите на снабдување.
Во таков контекст, најавата за „брзо отворање“ изгледа повеќе како дипломатски притисок пред преговорите отколку како сигнал за непосредна акција. И покрај политичките пораки, реалноста на теренот покажува дека деблокирањето на теснецот ќе биде сложен и неизвесен процес.
