Унгарскиот премиер Виктор Орбан најави дека ќе ги „урне портите на прогресивците во Брисел“ ако победи на претстојните избори, користејќи уште еднаш остар, конфронтирачки речник кон институциите на Европската Унија. Пораката ја испрати на CPAC Hungary, десничарски политички собир во Будимпешта, каде настапот беше претставен како дел од поширока битка за иднината на Европа.
Настапот не е изолиран говорен ексцес, туку продолжение на линијата што Орбан ја гради со години: Брисел како политички противник, а Унгарија како тврдина на националниот суверенитет и конзервативната десница. Овој пат, сепак, реториката доаѓа во особено чувствителен момент, со избори на хоризонтот и зголемени тензии меѓу Будимпешта и остатокот од ЕУ.
Брисел како изборен непријател
Од пораката на Орбан е јасно дека тој и понатаму се обидува домашната изборна битка да ја претстави како поширок цивилизациски судир. Во таа рамка, Брисел не е само административен центар на Унијата, туку симбол на либералниот политички естаблишмент против кој неговата политика се гради веќе долго време. Euronews наведува дека пораката била дел од поширок говор на CPAC Hungary, настан што се профилира како центар на европската и американската десница.
Тоа е и причината зошто Орбан сè почесто не зборува само за Унгарија, туку за „битка за Европа“. Со ваква реторика тој се обидува својата кампања да ја издигне над националните теми и да ја врзе за поширок идеолошки фронт против либералните политики, миграцијата, проукраинската линија на ЕУ и институционалниот притисок од Брисел.
Орбан под притисок и дома и во ЕУ
Говорот доаѓа во време кога Орбан е под силен политички притисок. AP и Reuters последниве денови објавија дека европските лидери остро го напаѓаат поради блокирањето на клучен заем за Украина од 90 милијарди евра, обвинувајќи го дека ја користи европската политика за домашна изборна корист.
Паралелно со тоа, унгарските избори се опишуваат како едни од најнеизвесните за Орбан во последниве години. The Guardian и други медиуми веќе пишуваат дека тој повеќе не влегува во трката од позиција на недопирлив лидер, туку како политичар што првпат по долго време мора посериозно да се брани и дома.
Изборите во Унгарија стануваат тест и за европската десница
Ова не е само уште еден напад врз Брисел во предизборна кампања. Пораката е важна затоа што покажува како Орбан сака да ја претвори евроскептичната реторика во алатка за мобилизација на гласачите, но и во средство за преговарање со ЕУ. Ако победи, неговата позиција во односите со Брисел би можела дополнително да се заостри, особено околу Украина, владеењето на правото и европските фондови.
Во исто време, секој нов ваков настап е и сигнал за пошироката европска десница. Орбан одамна се обидува да се претстави како еден од нејзините главни симболи, а CPAC Hungary служи токму како сцена за таква позиција. Затоа неговите зборови не се важни само за Унгарија, туку и за пошироката битка околу тоа во која насока ќе оди европската десница во наредните години.
Во следните недели ќе стане појасно дали Орбановата конфронтација со Брисел ќе му донесе политички поени дома или ќе го зголеми отпорот против него. Но веќе сега е јасно дека тој не влегува во изборната кампања со порака за смирување, туку со јазик на судир, пресметка и идеолошка мобилизација. Ако тоа остане доминантниот тон, тогаш изборите во Унгарија ќе имаат значење многу пошироко од самата земја.
