Масовни воздушни удари врз Иран, лансирани во раните утрински часови во сабота, ја отворија најголемата воена операција во регионот во последните децении. Операцијата е наречена „Епски бес” и официјално е претставена како превентивна мерка против иранската нуклеарна програма. Но пораките на западните лидери се недвосмислени – целта е и режимот сам по себе.
„Преземете го владеењето – ваше е за земање”
Трамп во видеото со кое го објави нападот го повика иранскиот народ да „го преземе своето владеење”, ветувајќи дека тоа ќе биде „нивно за земање”. Нетањаху изјави дека заедничката воена кампања ќе им овозможи на Иранците „да ја земат судбината во свои раце”. Сенаторот Линдзи Грејам предвиде можен пад на иранското клерикално раководство, окарактеризирајќи ја операцијата како потенцијална пресвртница во историјата на Блискиот Исток.
Народот на Иран веќе се крена – и беше згазен
Режимот на ајатоласите не се соочува првпат со барања за промена. По убиството на Махса Амини во 2022 година, Иран беше зафатен со најмасовните протести од исламската револуција во 1979 година наваму. Младите Иранци, а особено жените, излегоа на улица со јасна порака — против теократијата, против присилното покривање, против систематското угнетување. Одговорот на режимот беше крваво гушење: стотици убиени, илјадници уапсени, егзекуции на протестанти пред јавноста. Меѓународната заедница осуди — и продолжи понатаму.
Преговорите пропаднаа само неколку денови порано
Иран беше во дипломатски разговори со Вашингтон само неколку дена пред нападот, барајќи договор за да го одврати воениот удар. Преговорите пропаднаа. Според повеќе аналитичари, американската страна постави услови кои режимот не можеше да ги прифати без да го изгуби својот идеолошки легитимитет — целосно откажување од нуклеарната програма и демонтирање на балистичкиот арсенал.
Иран возврати врз пет земји
IRGC потврди дека лансирал „прв голем бран” на ракетни и дронски напади кон Израел и американските воени бази во Бахреин, Катар, Кувајт, ОАЕ и Јордан. Штабот на американскиот 5-ти флот во Бахреин беше погоден со ракетен напад, додека Катар соопшти дека успешно ги пресретнал сите проектили. Воздушни аларми огласени беа низ цел Израел, а граѓаните беа повикани итно да се засолнат.
Народот помеѓу режимот и бомбите
Иронијата е горчлива — иранскиот народ, кој со децении живее под теократска власт која го задушува секој глас на слобода, сега е изложен и на странски ракети. Промената на режимот, доколку дојде, нема да биде плод на народна волја туку на туѓи воени цели. Прашањето кое останува отворено е она кое иранските граѓани одамна си го поставуваат: кој ќе го изгради Иранот по ајатоласите — и дали некој воопшто ги прашува нив?
Настанот се развива во моментов.
