Советот за безбедност на Обединети нации денеска треба да гласа за резолуција со која би се обезбедила заштита на комерцијалната пловидба низ стратешкиот Ормуски теснец, но документот е значително ублажен поради противењето на Кина за одобрување употреба на сила.
Иницијативата доаѓа во момент кога конфликтот меѓу САД, Израел и Иран трае повеќе од пет недели, а Техеран во голема мера го затвори теснецот, клучна рута за глобалниот транспорт на нафта, што веќе предизвика пораст на цените на енергенсите.
Без договор и покрај повеќе нацрти
Напорите на Бахреин, кој моментално претседава со Советот за безбедност, вклучуваа неколку верзии на резолуцијата во обид да се надминат несогласувањата со Кина, Русија и други членки.
Најновата верзија, според дипломатски извори, целосно ја изоставува можноста за употреба на сила. Наместо тоа, документот ги повикува државите да координираат „одбранбени и пропорционални мерки“ за обезбедување на безбедноста на пловидбата.
Овие мерки би можеле да вклучуваат и придружба на трговски бродови, како и активности за спречување на блокирање или нарушување на меѓународниот поморски сообраќај.
Тешко мнозинство и ризик од вето
За усвојување на резолуцијата потребни се најмалку девет гласа „за“ и отсуство на вето од петте постојани членки – Обединето Кралство, Кина, Франција, Русија и САД. Иако ублажената верзија има поголеми шанси да помине, дипломати предупредуваат дека исходот и натаму е неизвесен.
Претходниот нацрт, поддржан од САД и земјите од Персискиот Залив, предвидуваше употреба на „сите неопходни одбранбени средства“, но беше одложен токму поради силното противење од Пекинг.
Кина предупредува на ескалација
Кинеските власти јасно порачаа дека одобрувањето употреба на сила би значело „легитимирање на незаконска и неселективна употреба на сила“, што, според нив, неизбежно би довело до понатамошна ескалација и сериозни последици.
Министерот за надворешни работи Ванг Ји истакна дека Кина ќе продолжи да соработува со Русија во рамките на Советот за безбедност, со цел да се намалат тензиите и да се постигне прекин на огнот.
Клучна точка за глобалната економија
Ормускиот теснец е една од најважните енергетски артерии во светот, преку која поминува значителен дел од глобалната нафта. Токму затоа неговото затворање има директно влијание врз светските пазари. Кина, како најголем увозник на нафта што минува низ оваа рута, има силен интерес за стабилност, но истовремено се противи на воено решение.
Во меѓувреме, Доналд Трамп повторно предупреди дека Иран може да се соочи со сериозни последици доколку не го исполни неговиот рок за договор, што дополнително ја зголемува неизвесноста во регионот.
