Притисокот врз Охрид и поширокиот регион во последните години се претвори во сериозна и долготрајна криза. Таа се манифестира преку:
- масовни дивоградби
- агресивни урбанистички интервенции
- деградација на крајбрежјето
- недоволен институционален надзор
Според „Охрид СОС“, токму овие практики го туркаат регионот кон можноста да биде впишан на Листата на светско наследство „во опасност“.
Од Владата информираат дека заедничкиот извештај со Албанија е подготвен и доставен навреме до Центарот за светско наследство на УНЕСКО. Министерот за култура и туризам, Зоран Љутков, изјави дека:
- извештајот е базиран на податоци од повеќе институции
- постои координација со албанската страна
- формиран е „кризен штаб“ за забрзување на мерките
Сепак, граѓанската иницијатива оценува дека ваквите мерки се повторување на стар модел – силен ПР во моменти на притисок, но минимални резултати на терен.
Што значи статус „светско наследство во опасност“?
Впишувањето на Охрид на оваа листа не значи автоматско бришење од светското наследство, туку претставува сериозно предупредување – „жолт картон“ од УНЕСКО.
Овој статус подразбира:
- засилен меѓународен надзор
- почести мониторинг мисии
- јасни рокови за мерливи резултати
- дополнителен притисок врз институциите
Истовремено, тоа би значело и сериозен удар врз меѓународниот имиџ на државата и туристичката репутација на Охрид.
Според експертите и граѓанските организации, суштинското прашање не е на која листа ќе се најде Охрид, туку дали конечно ќе се промени начинот на управување со наследството.
Дали Охрид ќе се третира како заедничко добро со строги правила за заштита, или како простор што се „прекројува“ според дневни политички и бизнис интереси?
Пораката на „Охрид СОС“ е јасна: ако институциите навистина сакаат да ја задржат светската заштита, мора да покажат реални резултати на терен, а не само административни извештаи.
