Администрацијата на американскиот претседател Donald Trump планира на 19 февруари во Вашингтон да го одржи првиот состанок на т.н. „Одбор за мир“ поврзан со Газа, објави Axios, повикувајќи се на извори од Белата куќа. Целта е да се придвижи втората фаза од кревкото примирје меѓу Израел и Хамас и да се обезбедат средства за реконструкција на разурнатата територија.
Според извештаите, состанокот треба да се одржи во Вашингтон, а поканети се повеќе држави и лидери. Меѓу нив е и израелскиот премиер Benjamin Netanyahu, кој наводно би можел да има и билатерална средба со Трамп. Дел од европските и блискоисточните земји, сепак, остануваат резервирани кон форматот и мандатот на ова тело.
Што е „Одборот за мир“?
„Одборот за мир“ беше најавен како меѓународен механизам за надзор и поддршка на прекинот на огнот и за координација на поствоената реконструкција на Газа. Иницијативата, според извештаите на Reuters, има пошироки амбиции – да функционира како дипломатска платформа за стабилизација и во други конфликтни подрачја.
Критичарите предупредуваат дека ваков формат може да ја маргинализира улогата на Обединетите нации и постојните механизми поврзани со United Nations Security Council. Дополнително, дел од хуманитарните организации укажуваат дека без јасна палестинска политичка застапеност, секој процес на реконструкција ризикува да остане технички, но не и политички одржлив.
Кревко примирје, големи очекувања
Втората фаза од примирјето во Газа започна со тешкотии. На терен продолжуваат инциденти, а довербата меѓу страните е минимална. Во таков контекст, состанокот во Вашингтон може да биде обид САД повторно да ја преземат водечката улога во мировната дипломатија на Блискиот Исток.
Прашањето е дали „Одборот за мир“ ќе стане вистинска платформа за стабилизација или уште една геополитичка арена во која се судираат интересите на големите сили.
Следните денови ќе покажат колку лидери ќе се појават во Вашингтон – и дали ќе следуваат конкретни финансиски и политички обврски, или само декларативна поддршка.
