Поддршката, како што порача генералниот директор Јозеф Ашбахер, е „израз на доверба“ во момент кога светот влегува во повеќеслојна вселенска трка.
„Вселената е потребна повеќе од кога било — за технологијата, за општеството, за секојдневниот живот“, рече Ашбахер. Новиот буџет отвора пат за амбициозни мисии: од потрага по живот на месечини кај Сатурн, до нови европски астронаути на површината на Месечината.
Во продолжение — четирите најголеми приоритети.
1. Потрага по живот на месечините на Сатурн
Еден од најсмелите планови е можната мисија до Енцеладус, шестата по големина месечина на Сатурн. ЕКА сака не само да долета до него, туку и да слета, да земе примероци и да истражува траги од живот.
„Ако барате живот во вселената — Енцеладус е местото каде што би гледале,“ изјави Ашбахер.
Иако мисијата е во далечна фаза на планирање, агенцијата почнува да истражува како би се реализирала.
Покрај тоа, продолжува работата на NewAthena, најмоќната X-ray опсерваторија во историјата, која треба да го проучува најенергичниот космички материјал во невидени детали. Дали ќе биде официјално усвоена — ќе се решава во 2027 година.
2. Германски, француски и италијански астронаути — на пат кон Месечината
На маргините од министерскиот состанок, Ашбахер потврди дека астронаути од Германија, Франција и Италија ќе учествуваат во идните мисии Artemis.
Германија, според него, прва ќе добие место во капсулата Orion што ќе кружи околу Месечината, а подоцна и за слетување на јужниот Пол.
ЕКА е коавтор на успехот: токму таа ги изработи клучните европски модули за вселенското летало Orion.
Мисиите Artemis се историски – прво патување на човештвото до Месечината по 1960-тите.
3. Нови европски вселенски центри во Норвешка и Полска
ЕКА потпиша писмо за намера со Норвешка за отворање Арктички вселенски центар. До крајот на следната година треба да се утврди обемот, приоритетите и моделот на управување.
Норвешката министерка за индустрија го нарече проектот „признание дека Норвешка е вселенска нација“.
Тромсо веќе игра клучна улога како центар за управување со сателитите што ја следат арктичката клима.
Паралелно, се разгледува отворање центар за вселенска безбедност во Полска, кој треба да ги зајакне европските капацитети за одбрана и отпорност во вселената. Одлуката се очекува во 2026 година.
4. Продлабочување на глобалните партнерства — од Канада до Австралија
ЕКА гради силни партнерства со Канада, Јапонија, Јужна Кореја и Австралија.
Канада го зголеми својот придонес во агенцијата за 400%, на над 664 милиони долари — најголемиот раст во историјата на соработката што датира од 1979 година.
Италијанскиот министер Адолфо Урсо наскоро ќе патува во САД за да разгледа дали ЕКА може да продолжи да се потпира на американска поддршка, особено по последните буџетски сечења на НАСА.
Добра вест пристигна оваа недела: НАСА ќе го финансира проектот ExoMars – Rosalind Franklin Rover најмалку до 2028 година. Оваа мисија има за цел да дупчи под површината на Марс во потрага по органски траги од минат или сегашен живот.
Европа ја зацврстува својата позиција во новата вселенска трка
Со зголемен буџет, нови партнерства и планови за мисии од Арктикот до Сатурн и назад, ЕКА се позиционира како сериозен играч во глобалната вселенска трка.
Европа, која долго балансираше меѓу одбраната, науката и истражувањето, сега испраќа јасна порака: вселената е стратешки приоритет — и континентот не планира да заостанува.
Извор: Euronews
