Индустриите ширум светот сè поинтензивно ги преиспитуваат основите на материјалите на кои се потпираат. Од производи за широка потрошувачка и текстил, до транспорт и пакување, долгогодишните синџири на снабдување се менуваат под притисокот за намалување на емисиите, ограничување на зависноста од фосилни суровини и усогласување со сè построги регулативи.
Иако рециклирањето останува важен дел од транзицијата, тоа само по себе не е доволно. Голем број производствени системи и понатаму зависат од суровини чие производство има значителен јаглероден отпечаток. Поради тоа, обновливите материјали се наметнуваат како дополнителен и неопходен пат кон поодржливо индустриско производство.
Овој тренд јасно се рефлектира и на пазарот. Глобалниот сектор на био-базирани хемикалии, кој во 2023 година беше проценет на повеќе од 70 милијарди американски долари, се очекува речиси да се утрои во следната деценија. Растот ја одразува зголемената побарувачка за алтернативи што можат да функционираат на индустриско ниво, без компромис во квалитетот и ефикасноста.
Нова генерација обновливи материјали во индустриски размери
Конкретен пример за оваа трансформација е германскиот град Леуна, каде што компанијата UPM, глобален лидер во материјални решенија, разви биорафинерија за производство на напредни хемикалии на база на дрво. Со очекувано годишно производство од околу 220.000 тони, постројката покажува како обновливите суровини можат да се претворат во стабилни и квалитетни материјали за постојните индустриски синџири на вредност.
Во срцето на биорафинеријата се наоѓаат технологии кои целосно го редефинираат начинот на производство на материјали.
„Леуна е вистинска пионерска инвестиција и предводнички проект. Тука користиме технологии од прв ваков вид за да ја претвориме дрвената биомаса во обновливи хемикалии и материјали. На некој начин, го разглобуваме дрвото на молекуларно ниво и повторно ги составуваме молекулите во производи што ги заменуваат фосилните еквиваленти во различни хемиски синџири на вредност“, изјави Харалд Дилер, извршен потпретседател за технологија и биорафинирање во UPM.
Биорафинеријата ќе произведува обновливи гликоли кои можат да се користат во ПЕТ амбалажа, текстил и козметика, како и функционални полнила на база на лигнин – пониско-јаглеродна алтернатива за материјалите што традиционално се користат во гумарската и пластичната индустрија. За многу производители, ваквите решенија се клучни бидејќи овозможуваат намалување на употребата на фосилни суровини без потреба од радикални промени во постојните производствени процеси.
Улогата на обновливите материјали во иднината
Како што индустриите се насочуваат кон декарбонизација, обновливите материјали ќе имаат сè поголема улога во подобрувањето на еколошките перформанси и зајакнувањето на отпорноста на синџирите на снабдување. Биорафинериите од голем обем, како онаа во Леуна, укажуваат дека секторот влегува во нова фаза – фаза во која обновливата хемија веќе не е експеримент, туку практичен дел од индустриската стратегија.
Иако темпото на прифаќање ќе се разликува меѓу индустриите и регионите, насоката е јасна. Развојот на обновливи суровини ќе го обликува начинот на кој материјалите се произведуваат и користат, поставувајќи ги темелите за следната етапа на нискојаглероден индустриски раст.
