Двајца нуркачи од непрофитната организација Octopus Foundation на дното на Нојшател во Швајцарија пронаше еден од најспектакуларните археолошки наоди на последните децении.
„Внимателно се приближивме кон оваа гомила кругови, можеле да бидат мини оставени од Втората светска војна”, раскажува Жилиен Пфифер од Octopus Foundation во интервју за Euronews. „Но кога ја вклучив светлината на камерата, се појави карактеристичната боја на теракота. Гледајќи ги некои скршени чинии, сфативме дека овој наод е вонреден.”
Двајцата нуркачи останале неподвижни над товарот неколку минути. „Во тој момент, додека го гледав Фабиен, сфатив дека се наоѓаме во многу посебна ситуација”, вели Пфифер.
Откритието го чувале во тајност со месеци, за да спречат пљачка.
Повеќе од 1.000 предмети стари 2.000 години
Во текот на две ископувачки кампањи двонеделна во 2025 и скоро месечна во 2026 подводните археолози извадиле повеќе од 1.000 предмети, датирани помеѓу 20 и 50 година од нашата ера. Една сандак е датирана во 17 година п.н.е.
Наодот вклучува совршено зачувана керамика кујнски прибор за јадење произведен во Швајцарија, најверојатно наменет за римски воен логор. Но уште поинтригантно: пронајдени се и два гладијаторски меча, кама, копча за ремен и фибула предмети кои припаѓале на легионери. Според археолозите, тоа сугерира дека бродот го придружувале војници. Со оглед на количеството на артефакти, товарот можел да биде наменет за легија од околу 6.000 луѓе.
Открила е и плетена кошница која, „чудесно зачувана во езерската креда”, содржела шест керамички предмети веројатно лична садина и храна на морнарите.
Во керамичките садови се наоѓаат и остатоци од храна кои сега се анализираат.
Зошто е толку добро зачувано?
Мирните, студени длабочини на езерото Нојшател создале идеални услови за зачувување на органски материјали кои вообичаено не преживуваат два милениуми. Дрвени делови, плетени материјали, па дури и трагови од храна сè останало речиси непроменето.
„Реставраторите ќе можат да препознаат детали кои ние во водата, насред облак од седимент, едноставно не ги гледаме производствени печати, траги од храна, заштитни елементи од слама помеѓу чиниите”, објаснува Пфифер.
Сите повеќе од 1.000 предмети сега се во фаза на чистење и реставрација. Тимот на Octopus Foundation подготвува книга и документарен филм кои треба да бидат објавени во 2027 година. Изложба на наодите е планирана во Латениум најголемиот археолошки музеј во Швајцарија иако датумот сè уште не е утврден.
А бродот? Сè уште не е пронајден.
Тимот потсетува на нешто кое ги ставата работите во контекст: според проценките на истражувачите, на дното на светските океани и езера се наоѓаат повеќе историски артефакти отколку во сите музеи на светот заедно.Дното на езерото Нојшател ни покажа само еден мал дел од она што сè уште чека да биде откриено.
