Убиствата и заплетите на Агата Кристи ги фасцинираат читателите повеќе од еден век, но и половина век по нејзината смрт, таа останува енигма. Иако во јавноста се прикажувала како тивка и љубезна дама која сака градинарство и семеен живот, зад таа слика стоел ум што уживал во приказни за предавства, отрови и злосторства. Кристи ретко зборувала за својот креативен процес. Токму затоа, интервјуто за Би-Би-Си од 1955 година е исклучително вредно сведоштво.
Детство без училиште, но полно со фантазија
Родена во 1890 година во богато семејство, Агата Кристи речиси целосно била школувана дома. Таа отворено изјавила дека токму недостатокот од формално образование ја насочил кон пишувањето. Детството го опишувала како „славно мрзеливо“, но и исполнето со читање и измислување приказни. „Нема ништо како досадата што ќе те натера да пишуваш“, рекла таа.
Од медицината до убиствата со отров
Првиот роман го објавила во 1920 година – Мистериозниот случај во Стајлс, со кој го вовела Херкул Поаро. Методот на убиство, труење, произлегол од нејзиното лично искуство како болничарка за време на Првата светска војна. Работејќи во болничка аптека, стекнала длабоко знаење за токсини и лекови. Во нејзините дела, отровот се појавува во повеќе од 40 злосторства.
Совршена формула за мистерија
Кристи најчесто користела затворен круг на осомничени од иста социјална средина. Во центарот секогаш бил детектив Поаро или Мис Марпл кои на крајот ја откриваат вистината пред сите. Оваа структура, иако позната, била неверојатно флексибилна. Токму таа комбинација ја направи нејзината проза безвременска.
Годината кога таа самата стана мистерија
1926 година била пресвртница во нејзиниот живот. Починала нејзината мајка, а сопругот ѝ признал дека сака друга жена. Наскоро потоа, Агата исчезнала, нејзиниот автомобил бил пронајден напуштен, а од неа немало трага. По десет дена била пронајдена во хотел, но никогаш не го објаснила исчезнувањето.
Пишување без метод
Во интервјуто за Би-Би-Си, Кристи открила дека немала строга работна рутина. Пишувала на стара машина за пишување и повремено користела диктафон. „Вистинската работа е во размислувањето во развојот на приказната“, објаснила таа. Откако ќе го решела заплетот во главата, пишувањето било само „физичка работа“.
Љубовта и инспирацијата од Блискиот Исток
Во 1930 година се омажила за археологот Макс Мелоуан и со него патувала низ Блискиот Исток. Овие патувања директно инспирирале дела како Смрт на Нил. Во период од девет години напишала дури 17 романи. Нејзината креативност била во својот врв.
Зошто ги сакала театарските претстави
Кристи сметала дека пишувањето драми е „многу позабавно“ од романите. Театарот не барал долги описи, туку жив дијалог и брзина. The Mousetrap стана најдолго изведуваната претстава во историјата на Велика Британија. И денес, децении подоцна, таа сè уште се игра.
Интервјуто од 1955 година ни нуди редок поглед во умот на една од најголемите писателки на сите времиња. Без строга дисциплина, без формула – само имагинација, трпение и љубов кон заплетот. Иако нејзините приказни се разјаснуваат на последната страница, Агата Кристи како личност останува мистерија. Можеби токму затоа и денес нè фасцинира.
