Под ледената покривка на Гренланд се одвива необичен процес што би можел да им помогне на научниците подобро да разберат како овој огромен леден систем се менува и се топи.
Како што пишува BBC Science Focus, длабоко под површината мразот полека се движи и формира необични структури налик на столбови и вртлози, процес што еден научник го опишува како „тенџере со зовриени тестенини“.
Мраз што се однесува како течност
Овие необични формации првпат биле забележани уште во 2014 година со помош на радарско снимање, но нивното потекло долго време било мистерија.
Ново истражување сугерира дека станува збор за термална конвекција, процес во кој потоплите делови од материјалот се издигнуваат, а постудените се спуштаат, создавајќи бавно кружно движење.
„Обично на мразот гледаме како на цврст и неподвижен материјал“, изјавил професорот Андреас Борн од Универзитетот во Берген.
„Затоа откритието дека делови од ледената покривка минуваат низ конвекција, речиси како тенџере со зовриени тестенини, е навистина фасцинантно.“
Како настануваат „столбовите“ во мразот
Научниците сметаат дека овие структури се формираат илјадници години, под влијание на топлината што доаѓа од внатрешноста на Земјата.
Иако звучи контраинтуитивно, тоа е физички можно, бидејќи мразот, и покрај тоа што е во цврста состојба, е многу „помек“ отколку што изгледа.
За да ја проверат оваа хипотеза, истражувачите направиле дигитален модел на ледената покривка на Гренланд, користејќи ист тип симулации што се применуваат за проучување на движењето на Земјината обвивка.
Кога ги приспособиле параметрите како дебелината и структурата на мразот, моделот почнал да покажува нагорни „столбови“ и вртлози, слични на оние што навистина биле забележани под Гренланд.
Зошто ова е важно
Откритието има значајни последици за разбирањето на климатските промени.
Ледената покривка на Гренланд се простира на повеќе од 1,7 милиони квадратни километри, а нејзиното целосно топење би го подигнало нивото на морето за повеќе од седум метри.
Во исто време, истражувањата покажуваат дека топењето се забрзува: количеството стопена вода повеќекратно пораснало во последните децении.
„Гренланд денес бележи почести и поинтензивни епизоди на екстремно топење отколку порано“, предупредуваат научниците.
Мразот е „почувствителен“ отколку што се мислеше
Еден од клучните заклучоци на студијата е дека мразот веројатно е помек и почувствителен на притисок отколку што претходно се верувало.
Тоа е важно бидејќи подоброто разбирање на однесувањето на мразот овозможува попрецизни прогнози за тоа колку брзо ќе се топат ледените покривки и како тоа ќе влијае врз порастот на нивото на морето.
Причина за загриженост, но не и за паника
Сепак, истражувачите истакнуваат дека самите овие формации не значат дека Гренланд ќе се топи побрзо отколку што веќе се очекува.
„Овие структури се повеќе како фосили од минатите климатски услови, остаток од подебел, постуден и постабилен мраз од ледено доба“, објаснуваат авторите.
На крајот, научниците истакнуваат дека ваквите откритија покажуваат колку многу сè уште не знаеме за процесите што ја обликуваат планетата.
Секое ново сознание, како што наведуваат, помага подобро да се разбере иднината на климатските промени, но и буди восхит кон природата.
