Секојдневната навика како миењето садови можеби изгледа безопасна, но ново истражување открива дека дури и обичниот кујнски сунѓер може да биде скриен извор на загадување. Според студија предводена од Универзитетот во Бон, сунѓерите при секое користење испуштаат микроскопски честички пластика кои незабележливо завршуваат во одводот и понатаму во природата.
Овие честички, познати како микропластика, веќе се детектирани речиси насекаде, во океаните, почвата, воздухот, па дури и во храната и водата за пиење. Научниците предупредуваат дека тие можат да навлезат во организмите на животните и луѓето, носејќи потенцијално штетни хемикалии и предизвикувајќи воспалителни реакции.
За да утврдат колку навистина микропластика се ослободува при миење садови, истражувачите спровеле комбинирана анализа и во реални домаќинства и во лабораториски услови. Учесници од Германија и Северна Америка користеле различни типови сунѓери во својата секојдневна рутина, додека научниците ја следеле нивната тежина пред и по употребата. Паралелно, во лабораторија бил користен специјален уред наречен „SpongeBot“, кој симулира механички притисок при чистење.
Резултатите покажале дека сите сунѓери со текот на времето губат материјал и испуштаат микропластика. На годишно ниво, едно лице може да придонесе со меѓу 0,68 и 4,21 грама микропластика, во зависност од типот на сунѓерот. Сунѓерите со помал удел на пластика испуштаат помалку честички, но целосно избегнување на овој ефект не е можно.
Сепак, иако ова откритие звучи загрижувачки, научниците истакнуваат дека постои уште поважен фактор кој има многу поголемо влијание врз животната средина – потрошувачката на вода. Според анализата, дури 85 до 97 проценти од вкупното еколошко влијание при миење садови доаѓа токму од користењето вода, додека микропластиката има релативно помал удел.
Кога податоците се пресметуваат на национално ниво, сликата станува појасна. Во земја како Германија, емисиите на микропластика од сунѓери би можеле да достигнат и до 355 тони годишно, иако голем дел од тие честички се задржуваат во пречистителните станици. Сепак, одредена количина сепак завршува во водните системи и почвата.
Истражувањето нуди и практични совети за намалување на влијанието врз животната средина. Најважно е да се користи помалку вода при миење садови, бидејќи тоа има најголем ефект. Дополнително, се препорачува избор на сунѓери со помал процент на пластика, како и нивно подолго користење, со што се намалува вкупната потрошувачка на ресурси.
Заклучокот е јасен: иако микропластиката од сунѓерите е реален проблем, најголемата промена што секој може да ја направи започнува со нешто многу поедноставно – да ја намали потрошувачката на вода. Малите навики во домот, на крајот, имаат големо влијание врз планетата.
