По речиси две децении долги и често прекинувани преговори, Индија и Европската Унија официјално постигнаа договор за слободна трговија, кој индискиот премиер Нарендра Моди го оцени како „мајка на сите договори“. Според него, станува збор за историски чекор што отвора нови можности не само за Индија и Европа, туку и за глобалната економија.
Договорот ќе ѝ овозможи на Индија постепено да го отвори својот огромен и традиционално заштитен пазар за слободна трговија со 27-те земји членки на Европската Унија, која воедно е и нејзин најголем трговски партнер. Очекувањата на двете страни се дека намалувањето на царините и трговските бариери ќе доведе до значително зголемување на размената во клучни сектори – од индустрија и технологија, до услуги и енергија.
Во своето обраќање во Њу Делхи, Моди нагласи дека договорот опфаќа околу 25 проценти од глобалниот бруто-домашен производ и речиси една третина од светската трговија. Тој потенцираше дека ваквата економска рамка ќе создаде нови можности за 1,4 милијарди жители на Индија, како и за милиони граѓани на Европската Унија, позиционирајќи ја земјата како клучен глобален економски играч.
Постигнатиот договор доаѓа во сложен геополитички контекст, во кој Индија и ЕУ настојуваат да се заштитат од зголемената конкуренција од Кина, но и од последиците на новите трговски и царински политики на Соединетите Американски Држави. Токму затоа, договорот се гледа не само како економски, туку и како стратешки потег што ја зајакнува позицијата на двете страни на глобалната сцена.
Претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен оцени дека со договорот Индија и Европа „испишуваат историја“, создавајќи зона на слободна трговија која опфаќа речиси две милијарди луѓе. Таа порача дека економската соработка е само почеток и дека во наредниот период ќе следи продлабочување на поширокиот стратешки однос меѓу двете страни.
На самитот Индија – ЕУ во Њу Делхи, на кој присуствуваше и претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта, беше најавено дека формалното потпишување на договорот се очекува во наредните пет до шест месеци. Целосната имплементација, според индиските власти, би требало да се реализира во рок од една година.
За Моди, договорот со Европската Унија претставува уште една потврда на амбицијата Индија да се позиционира како стабилен економски и политички партнер во свет кој се соочува со растечка нестабилност и нови линии на поделба. Во тој контекст, „мајката на сите договори“ не е само трговски аранжман, туку и порака за нова улога на Индија во глобалниот поредок.
