Продолжениот престој во микрогравитација не влијае само врз коските, крвта и видот на астронаутите, туку предизвикува и конкретни физички промени во човечкиот мозок, покажува нова студија на меѓународен тим научници, пренесува Futurism.
Според истражувањето објавено во научното списание PNAS, мозокот по вселенски лет се поместува „нагоре и наназад“ во внатрешноста на черепот, при што најизразени промени се забележуваат во сензорните и моторните региони. Научниците утврдиле и деформации на формата на мозокот, кои само делумно се повлекуваат во период од шест месеци по враќањето на Земјата.
Авторите наведуваат дека овие наоди укажуваат на потенцијални долгорочни здравствени ризици и отвораат сериозни прашања за идните мисии со човечки екипаж. „Здравствените и функционалните последици од овие поместувања бараат дополнителни истражувања за да се овозможи побезбедно истражување на вселената“, се наведува во студијата.
Како било спроведено истражувањето
Тимот анализирал MRI-снимки од 26 астронаути и ги споредил со контролна група од 24 лица кои учествувале во т.н. студија на мирување во кревет со наведната глава надолу. Испитаниците во контролната група лежеле до 60 дена со главата под нивото на нозете, со цел да се симулира дел од ефектите на микрогравитацијата.
Резултатите покажале дека мозокот кај астронаутите се поместува значително повеќе отколку кај контролната група, а интензитетот на промените бил директно поврзан со должината на престојот во вселената.
Подолг престој – поголеми промени
Астронаутите кои поминале повеќе време во орбитата покажале и поголеми потешкотии при повторното воспоставување на рамнотежата по враќањето. „Луѓето кои биле една година во вселената покажаа најголеми промени“, изјави за NBC News коавторката на студијата Рејчел Сајдлер, професорка по физиологија и кинезиологија на Универзитетот во Флорида.
Таа посочи дека и кај астронаути со пократки мисии биле забележани промени, но дека времетраењето е клучен фактор. „Станува збор за неколку милиметри, што можеби не звучи многу, но кога зборуваме за поместување на мозокот – тоа е значајно“, додаде Сајдлер.
Отворени прашања за идните мисии
Иако кај повеќето астронаути дел од промените се повлекле по шест месеци, кај некои останале трајни деформации. Истражувачите биле изненадени што, и покрај тоа, не биле забележани сериозни симптоми како главоболки или когнитивни нарушувања.
Неврологот Марк Розенберг од Медицинскиот универзитет на Јужна Каролина, кој не учествувал во студијата, предупредува дека остануваат многу непознати. Тој се прашува како човечкиот мозок би се опоравувал по мисии на Марс или Месечината, каде гравитацијата е значително послаба од земјината.
„Без разлика дали сакаме да го признаеме тоа или не, со време ќе станеме вселенски вид. Ова се само дел од прашањата што мора да ги решиме“, изјави Розенберг.
