Европските држави започнуваат разговори за можноста за воспоставување заеднички европски нуклеарен „чадор“, кој би ги надополнил постојните безбедносни аранжмани со САД, изјави германскиот канцелар Фридрих Мерц.
Изјавата доаѓа во период на сè поинтензивни дебати во Германија за развој на сопствени одбранбени капацитети, во услови кога американскиот претседател Доналд Трамп сè почесто ги доведува во прашање традиционалните сојузништва.
Мерц нагласи дека разговорите со европските сојузници се наоѓаат во рана фаза и дека во моментов не се донесени конкретни одлуки.
„Свесни сме дека мора да донесеме серија стратешки и воено-политички одлуки, но сега не е моментот за тоа“, изјави Мерц во четвртокот.
Ограничувања и можности за нуклеарна одбрана
На Германија ѝ е забрането да развива сопствено нуклеарно оружје согласно Договорот „Четири плус два“, кој овозможи повторно обединување на земјата во 1990 година, како и согласно Договорот за неширење на нуклеарно оружје, кој Берлин го потпиша во 1969 година.
Сепак, Мерц истакна дека овие договорни обврски не ја спречуваат Германија да разговара за заеднички решенија со партнерите, вклучително и со Велика Британија и Франција – единствените европски држави кои располагаат со нуклеарен арсенал.
„Овие разговори се во тек и не се во спротивност со постојното заедничко нуклеарно одвраќање со Соединетите Американски Држави“, додаде тој.
Односите со САД под лупа
Европските земји со децении се потпираа на САД како клучен безбедносен гарант, вклучително и на нивниот нуклеарен арсенал. Во последните години, меѓутоа, тие значително ја зголемија воената потрошувачка, делумно како одговор на острите критики од администрацијата на Трамп.
Американскиот претседател ги вознемири европските сојузници и со изјави за можна американска контрола врз Гренланд, кој припаѓа на Данска – членка на НАТО, како и со закани (подоцна повлечени) за воведување царини за земјите што би се спротивставиле на такви потези.
Трамп, исто така, во минатото сугерираше дека САД нема да им помагаат на сојузниците кои не вложуваат доволно во сопствената одбрана, што дополнително ги засили европските дискусии за поголема стратегиска автономија.
