Германскиот канцелар Фридрих Мерц оцени дека светот влегува во нова фаза на ривалство меѓу големите сили, во која Европска унија има потенцијал да се наметне како демократска алтернатива на империјализмот и автократијата, но само доколку научи „јазикот на силата“.
Во обраќање пред германскиот парламент, Бундестаг, Мерц нагласи дека ЕУ може да гради партнерства со земји со слични вредности, базирани на заемно почитување, доверба и сигурност, во свет кој, како што рече, станува сè поостар и понепредвидлив.
„Во последните недели станува сè појасно дека се формира свет на големи сили. Остар ветер дува во овој свет и ние ќе го почувствуваме во блиска иднина“, изјави Мерц, додавајќи дека ова отвора и можности за Европа, доколку демократските држави побараат модел што ЕУ може да го понуди.
Тој ја опиша Европската унија како „нормативна алтернатива на империјализмот и автократијата“, но истовремено предупреди дека блокот мора да ја зајакне сопствената безбедност, технолошка независност и економска моќ за да биде релевантен актер во глобалната политика.
НАТО и односите со САД
Мерц ја истакна важноста на НАТО, нагласувајќи дека Европа треба да преземе поголема одговорност во рамките на Алијансата. Тој порача дека Германија и Европа секогаш ќе бараат соработка со Соединети Американски Држави, но не како „потчинети партнери“.
Во тој контекст, Мерц се приклучи на другите европски лидери во отфрлањето на тврдењата на американскиот претседател Доналд Трамп дека неамериканските сили во НАТО избегнувале борбени ангажмани за време на војната во Авганистан. Тој потсети дека 59 германски војници загинале, а повеќе од 100 биле ранети во речиси две децении германско воено присуство во земјата.
„Нема да дозволиме ова распоредување на трупи, спроведено и во интерес на нашиот сојузник САД, денес да биде омаловажувано“, порача германскиот канцелар.
Единство и трговски договори
Мерц го нагласи значењето на единството во понекогаш поделениот блок од 27 земји членки, посочувајќи дека ЕУ неодамна покажала дека може брзо и координирано да дејствува, особено при одбивањето на заканите за воведување нови царини.
Тој се залага за склучување повеќе трговски договори, меѓу кои и договорот со Меркосур и новиот договор со Индија, оценувајќи дека економската отвореност е клучна за геополитичката тежина на Унијата.
Говорот на Мерц доаѓа во период на зголемени трансатлантски тензии, дебати за европската стратешка автономија и глобално преиспитување на безбедносните и економските сојузи. Пораката дека Европа мора да ја задржи демократската основа, но и да се прилагоди на светот на силова политика, ја одразува сè погласната дискусија за идната улога на ЕУ на светската сцена.
