Мандарините, односно клементините, се еден од оние зимски класици што се појавуваат токму кога ни се најпотребни – во сезоната на вируси, кога кожата станува сува и кога секојдневието ни бара барем малку „сонце“. Тие се лесни за лупење, најчесто без семки и идеални за брза ужина. Нивната врвна сезона трае од октомври до јануари, кога се и најслатки.
Малку калории, многу витамин Ц
Иако се мали по големина, мандарините се нутритивно богати. Еден плод содржи околу 35 калории, но обезбедува околу 36 милиграми витамин Ц што е речиси 40 проценти од препорачаниот дневен внес. Бидејќи телото не може само да го создава овој витамин, неговиот редовен внес преку исхраната е особено важен.
Витаминот Ц не е важен само за настинки. Тој учествува во јакнењето на имунолошкиот систем, ја штити клеточната структура и помага во одбраната од инфекции. Истражувањата покажуваат дека редовната консумација може да го ублажи интензитетот и да го скрати траењето на симптомите на настинка и грип – но само ако се внесува континуирано, а не „во последен момент“.
Поддршка за кожата во зимските месеци
Витаминот Ц е клучен и за создавањето колаген, протеин кој ѝ дава цврстина и еластичност на кожата. Кога го има доволно, кожата изгледа пополна и посвежа, фините линии се помалку изразени, а заздравувањето на раните може да биде побрзо.
Мандарините содржат и антиоксиданси, особено флавоноиди, кои се поврзуваат со противвоспалително дејство. Практично, тоа може да помогне кај лица со чувствителна кожа, акни или розацеа. Поради високата содржина на вода, тие придонесуваат и за хидратација, нешто што во зима често се занемарува.
Потенцијална корист и за мозокот
Како и другите агруми, мандарините содржат полифеноли односно биоактивни соединенија со антиоксидативно и противвоспалително дејство. Посебно се издвојува хесперидин, флавоноид кој може да ја подобри циркулацијата и да го поддржи здравјето на мозочните клетки.
Истражувања на животни покажале дека исхрана богата со агруми може позитивно да влијае на учењето и меморијата, вклучително и просторната ориентација и препознавањето. Дел од студиите укажуваат и дека редовната консумација на агруми може да биде поврзана со помал ризик од деменција во подоцнежните години.
Влакна, витамини Б и расположение
Мандарините содржат и витамини од Б-комплексот, како фолат и тиамин, важни за метаболизмот и создавањето клетки. Иако еден плод има околу еден грам растителни влакна, две до три мандарини дневно веќе придонесуваат за подобро варење и подолго чувство на ситост.
Интересно е и тоа што понови истражувања ги поврзуваат агрумите со менталното здравје. Една студија од 2025 година укажува дека секојдневната консумација на агруми е поврзана со околу 20 проценти помал ризик од дијагностицирана депресија, ефект што не бил забележан кај другите видови овошје.
Важно предупредување за лица на терапија
И покрај придобивките, мандарините содржат фуранокумарини – соединенија познати и од грејпфрутот, кои кај некои луѓе можат да влијаат врз дејството на одредени лекови, како статини за намалување на холестеролот. Тоа не значи дека треба целосно да се избегнуваат, но доколку сте на терапија, препорачливо е консултација со лекар или фармацевт, особено ако планирате редовна и поголема консумација.
