Кој ќе ја наследи Лагард? Битка за врвот на Европската централна банка

Иако Европската централна банка вели дека мандатот продолжува, политичките калкулации околу наследникот веќе започнаа

Шпекулациите за можноста Кристин Лагард да се повлече пред крајот на мандатот повторно ја отворија дебатата за идното раководство на Европската централна банка. Иако од Банката официјално велат дека претседателката е „целосно фокусирана на својата мисија“, во политичките и финансиските кругови веќе се разговара за потенцијални наследници.

Според медиумски извештаи, една од причините за евентуално предвремено заминување е францускиот политички календар и претседателските избори во Франција. Наводно, ваквиот развој на настаните би им овозможил на францускиот претседател Емануел Макрон и на германскиот канцелар Фридрих Мерц да имаат влијание врз изборот на новиот шеф на една од најмоќните институции во Европската Унија.

Точниот момент на евентуално повлекување не е познат, но дискусиите за кандидати веќе се интензивираат.

Според анкета на британскиот весник „Фајненшл тајмс“, меѓу имињата што се споменуваат како можни наследници се: поранешниот гувернер на шпанската централна банка Пабло Ернандез де Кос, гувернерот на холандската централна банка Клас Кнот, членката на Извршниот одбор на Европската централна банка Изабел Шнабел и претседателот на германската Бундесбанк Јоаким Нагел.

Назначувањето на нов претседател на Европската централна банка бара широк политички консензус меѓу земјите од еврозоната, што процесот го прави особено чувствителен.

Макрон не може да се кандидира за трет претседателски мандат, но аналитичарите сметаат дека сака да остави силен институционален печат пред заминувањето од функцијата. Дополнително внимание привлече и одлуката на гувернерот на француската централна банка, Франсоа Вилерој де Гало, да го најави своето повлекување 18 месеци пред истекот на мандатот, што некои го толкуваат како сигнал за поширока кадровска реорганизација.

Паралелно, растот на поддршката за крајната десница и Националниот собир на Марин Ле Пен внесува дополнителна политичка неизвесност во Франција. Евентуалната промена на политичкиот курс во Париз би можела да има последици и врз односите со европските институции, вклучително и со Европската централна банка.

Мандатот на Лагард беше обележан со пандемијата, руската инвазија врз Украина и силниот инфлациски бран во еврозоната. Инфлацијата достигна речиси 11 проценти на крајот на 2022 година, по што Банката ги зголеми каматните стапки од минус 0,5 на четири проценти во рок од нешто повеќе од една година.

Од средината на 2024 година започна постепено намалување на каматните стапки, кои се вратија на околу два проценти, додека инфлацијата се стабилизираше кон среднорочната цел од два проценти.

Во неодамнешно интервју за телевизијата „Блумберг“, Лагард изјави дека ја прифатила функцијата со верување дека ќе трае пет години, но се присети на разговор со Макрон:
„Ќе бидам во Франкфурт пет години. А Макрон во еден момент рече: ‘Не, осум години’.“

Иако официјална одлука за заминување нема, дебатата за наследникот веќе е отворена – и може да стане една од клучните теми во европската монетарна политика во наредните месеци.

е-Трн да боцка во твојот инбокс

Последни колумни