Кризата во авио-сообраќајот, предизвикана од војната меѓу САД, Израел и Иран и нарушувањата во сообраќајот низ Ормуски теснец, веќе силно влијае врз глобалната авиоиндустрија, а последиците ќе се почувствуваат и во Хрватска.
Цената на Брент нафта достигна околу 109 долари по барел, додека пред војната изнесуваше околу 60 долари. Уште поизразен е растот кај авионското гориво, кое за само еден месец се зголеми повеќе од двојно. Бидејќи горивото претставува еден од најголемите трошоци за авиокомпаниите, тоа директно влијае врз зголемување на цените на билетите.
Оваа ситуација потсетува на претходни големи кризи во индустријата, како што е Јомкипурска војна, кога нафтениот ембарго доведе до експлозија на цените, потоа Нападите од 11 септември кои ја намалија побарувачката за летови, како и пандемијата КОВИД-19 која речиси го парализираше глобалниот авио-сообраќај.
Денешната криза е повеќеслојна. Освен скапото гориво, нарушени се и клучните воздушни рути над Блискиот Исток. Големите воздушни јазли како Меѓународен аеродром Дубаи, Меѓународен аеродром Абу Даби и Меѓународен аеродром Хамад функционираат со ограничувања, а летовите често се пренасочуваат или откажуваат.
Поради тоа, дел од авиокомпаниите веќе почнаа да го намалуваат бројот на летови, а аналитичарите предупредуваат дека без стабилизација може да дојде и до приземјување на дел од флотите. Особено се погодени компаниите од Блискиот Исток и Азија, на пример, Катар ервејс откажа голем дел од своите летови.
Последиците веќе ги чувствуваат и патниците. Глобалните цени на авионските билети пораснаа за околу 24 проценти, додека на популарните рути се очекуваат дополнителни поскапувања од 10 до 20 проценти. Во некои случаи цените се и утројчени – на пример, летови од Европа кон Азија достигнуваат и до 3000 евра.
Под притисок се и нискобуџетните превозници. Рајанер предупреди дека, доколку кризата продолжи, може да откаже меѓу 5 и 10 проценти од летовите во текот на летната сезона, во зависност од достапноста на гориво.
Доколку конфликтот потрае, експертите предупредуваат на пошироки последици: пад на профитабилноста на авиокомпаниите, можни затворања на послаби превозници и подолготраен раст на цените. Сепак, на подолг рок се очекува пазарот да се прилагоди, како што тоа се случувало и во претходните кризи.
