Последните дваесет години модата живееше под знакот на лежерноста. Патиките влегоа во канцелариите, фармерките станаа прифатливи речиси насекаде, а тренерките се преселија од теретаните во секојдневието. Удобноста престана да биде избор и стана норма – па дури и симбол на модерност, слобода и прогресивност.
Но, како и секој доминантен тренд, така и овој постепено го достигна својот максимум.
Според анализи на големи финансиски и модни институции, таканаречената „кежуализација“ на облекувањето (процес што започна во раните 2000-ти) влегува во завршна фаза. Пазарот на патики, кој од околу 20% од глобалната продажба на обувки порасна на речиси 50%, покажува знаци на заситеност. Лежерното веќе не е бунт кон наметнатото, туку е статус кво.
Кога удобноста станува правило, таа ја губи субверзивната моќ
Она што некогаш беше отпор кон строгите кодекси на облекување, денес е нова униформа. Пижамите на аеродромите, дуксерите под сакоа, патиките на формални настани – сето тоа повеќе не сигнализира индивидуалност, туку прилагодување кон доминантниот стил.
Во таков контекст, модата природно почнува да бара нешто ново. Но тоа „ново“ не изгледа како целосно враќање кон формалноста од минатото. Наместо тоа, се појавува тенденција кон средина: облека што повторно има форма, но не ја жртвува удобноста; стил што комуницира грижа и свесност, без крутост.
Средниот пат како нова естетика
Токму тука се појавуваат трендовите што не ја негираат лежерноста, туку ја дисциплинираат. Класични силуети, чисти линии, минимализам, ретро-референци – но без агресивна формалност. Во оваа зона на рамнотежа, патиките сè уште имаат место, но не како симбол на бунт, туку како функционален елемент во промислен стил.
Модели како Gazelle од Adidas се добар пример за тоа како функционира овој компромис. Нивниот дизајн е доволно чист и ненаметлив за да коегзистира со сако или структурирана облека, но доволно удобен и неформален за да не изгледа претенциозно. Тие не ја продолжуваат ерата на екстремна лежерност – тие ја стабилизираат.
Од тренд кон културен сигнал
Популарноста на ваквите „временски неутрални“ парчиња за време на модните недели во Милано, Париз, Лондон и Њујорк не е случајна. Инсајдерите, уредниците и креативците – луѓето што први чувствуваат промени – се меѓу првите што сигнализираат дека модата се движи кон повнимателен израз.
Не се работи за спектакл, туку за издржаност. За желба стилот повторно да покажува став, но без наметнување.
Што следи по лежерноста?
Ако нешто може да се заклучи, тоа е дека модата не оди кон реставрација на строгите правила од минатото, туку кон ре-дефинирање на нормалното. По долг период во кој удобноста беше единствен приоритет, сега се појавува потреба за баланс: меѓу телото и формата, меѓу секојдневието и симболиката, меѓу практичното и естетското.
Лежерноста не исчезнува. Таа се смирува. А токму во таа смиреност, модата повторно наоѓа простор за значење.
