Јајцата долго време беа на лош глас, пред сè поради холестеролот, но денес сè почесто се прогласуваат за суперхрана. Според анализа на германската редакција на „Дојче Веле“, мислењата на стручњаците покажуваат многу понијансирана слика.
Жолчката е клучниот дел од јајцето, бидејќи во неа се наоѓаат најголем дел од витамините, меѓу кои и витаминот Б12, кој постои само во намирници од животинско потекло. Покрај тоа, жолчката содржи значајни минерали како железо и цинк. Во неа се наоѓа и поголемиот дел од протеините – околу 60 проценти повеќе отколку во белката. Протеините од јајцата се сметаат за особено висококвалитетни, бидејќи човечкиот организам речиси целосно може да ги искористи.
Едно јајце содржи околу 180 до 220 милиграми холестерол, додека човечкиот организам сам произведува и до четири пати повеќе од тоа. Холестеролот е, во основа, неопходна маснотија во крвта и важна компонента на клетките и одредени витамини.
Постојат два типа холестерол: HDL, кој го пренесува вишокот холестерол од крвните садови кон црниот дроб и често се нарекува „добар“ холестерол, и LDL, кој може да се таложи во артериите и да го зголеми ризикот од кардиоваскуларни заболувања.
Професорот Стефан Лорковски од Универзитетот „Фридрих Шилер“ во Јена истакнува дека покачениот LDL холестерол претставува ризик-фактор за атеросклероза, односно затнување на крвните садови. Според нутриционистката Жанин Хенкел-Оберлендер од Универзитетот во Бајројт, препораките укажуваат дека дневниот внес на холестерол не треба да надминува околу 300 милиграми, што приближно одговара на едно и пол јајце дневно, доколку холестеролот доаѓа само од јајца.
Сепак, холестеролот се наоѓа и во други животински производи како путер, месо и млечни производи, па затоа исхраната има пошироко влијание врз неговото ниво во организмот. Денес научниците сметаат дека влијанието на исхраната е помало отколку што се мислело претходно – околу 25 проценти, додека генетиката има многу поголема улога. Кај секоја четврта до седма личност постојат генетски условени нарушувања во метаболизмот на холестеролот.
Кога станува збор за градење мускулна маса, едно големо јајце содржи околу седум до осум грама протеини и аминокиселини како леуцин, важни за мускулен раст. Сепак, истите хранливи материи можат да се најдат и во мешунки, јаткасти плодови и житарици, поради што експертите нагласуваат дека јајцата не се неопходни во исхраната.
Професорот Лорковски предупредува дека често се внесуваат премногу протеини, особено преку додатоци во исхраната. Кај здрави лица, тоа не претставува проблем за бубрезите, но кај луѓе со веќе постоечки оштетувања на бубрезите, високиот внес на протеини може дополнително да го оптовари организмот.
Истражувањата досега не покажале јасна директна поврзаност меѓу умерената консумација на јајца и зголемен ризик од срцеви заболувања кај општата популација. Сепак, кај лица со дијабет тип 2 или бубрежни заболувања, внесот на јајца треба да биде повнимателно контролиран, бидејќи кај нив може да постои поголем кардиоваскуларен ризик.
Стручњаците заклучуваат дека клучот не е во целосно избегнување на јајцата, туку во индивидуалниот здравствен ризик и балансираната исхрана.
Дали јајцата се штетни или суперхрана? Нови научни анализи откриваат како холестеролот, протеините и генетиката влијаат на здравјето.
