Иако американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека војната со Иран е „добиена“, САД продолжуваат да распоредуваат амфибиски воени бродови, десантни сили и илјадници маринци и морнари во регионот околу островот Харг.
Ова распоредување ги засили шпекулациите дека Вашингтон размислува за заземање на островот, мал, но клучен остров покрај иранскиот брег, преку кој поминува околу 90% од извозот на сурова нафта на земјата.
Што е островот Харг?
Островот Харг е мал копнен појас долг околу осум километри, сместен во Персискиот Залив, кој американските власти го опишуваат како „клучна врска за целото снабдување со нафта на Иран“.
Тој располага со длабоки пристаништа што можат да примаат супертанкери, што го прави централна точка за извоз на енергенси.
Според декласифициран документ на ЦИА од 1984 година, инфраструктурата на Харг е „највитална во иранскиот нафтен систем“ и нејзиното функционирање е клучно за економијата на земјата.
Колку е ризичен нападот?
Експертите предупредуваат дека евентуален напад би бил исклучително ризичен.
Поранешниот врховен командант на НАТО, Џејмс Ставридис, вели дека американските сили би морале да поминат низ Ормускиот Теснец, теснец контролиран од Иран, каде би биле изложени на дронови, балистички ракети и морски мини.
Дополнително, за успешна операција би била потребна целосна воздушна и морска надмоќ во радиус од најмалку 160 километри околу островот. Исто така, постои ризик од цивилни жртви, бидејќи илјадници луѓе – главно работници во нафтената индустрија, живеат на островот.
Дали тоа би ја сменило војната?
Иако заземањето на Харг би било сериозен удар за Иран, аналитичарите се сомневаат дека тоа би било доволно за да го принуди Техеран повторно да го отвори Ормускиот Теснец, кој е клучен за глобалната трговија со нафта.
Поранешниот претседател на Советот за надворешни односи, Richard Haass, предупредува дека таква операција би можела дополнително да ги исцрпи американските воени ресурси и да се протолкува како обид за преземање на иранската нафта.
Дали Иран се подготвува?
Иранските власти веќе преземаат мерки. Претседателот на парламентот, изјави дека сите непријателски движења се под надзор и предупреди на силен одговор.
Според извештаи на американските разузнавачки служби, Иран поставува мини, распоредува дополнителна противвоздушна одбрана и го зајакнува военото присуство на островот.
Зошто Трамп го разгледува ова?
Според извори од Белата куќа, заземањето на Харг би можело „целосно да ја банкротира“ Иранската револуционерна гарда и потенцијално да доведе до брз крај на конфликтот.
Но, дел од американската администрација е претпазлива, бидејќи ваква операција би барала голем број копнени сили и би можела да предизвика поширок регионален конфликт.
Како реагира регионот?
Сојузниците на САД во Персискиот Залив неофицијално ја повикуваат администрацијата на Трамп да не оди во насока на окупација на островот, стравувајќи од ескалација и одмазднички напади врз нивната инфраструктура.
Иранските воени претставници веќе порачаа дека островите во регионот се „утврдени упоришта“ и дека секој напад ќе добие решителен одговор.
