Кои е добитник а кој губитник од војната со Иран?

Анализата на првата заработувачка сезона во 2026 година покажува длабока нерамнотежа во Европа: енергетскиот шок поради конфликтот во Иран ги зголемува профитите на нафтениот сектор, додека луксузот, индустријата и автомобилската индустрија се под силен притисок.

Првата корпоративна заработувачка сезона во 2026 година во Европа започнува во услови на значително изменета економска реалност, каде геополитичките шокови веќе директно се пресликуваат во билансите на компаниите. Конфликтот на Блискиот Исток, кој ескалираше кон крајот на февруари, не само што ја наруши енергетската стабилност, туку и ја редефинираше очекуваната динамика на раст за европските корпораци. Компаниите од индексот STOXX 600 се очекува да пријават просечен раст на добивката од околу 4% на годишно ниво во првиот квартал. Но оваа „стабилност“ е статистички изобличена.

Речиси целиот нето-раст доаѓа од еден единствен фактор, енергетскиот сектор, што значи дека европскиот корпоративен профитабилен раст е концентриран, а не широко базиран.

Поради нарушувања во снабдувањето преку Ормускиот теснец, цените на нафтата пораснаа за 50% до 70%, што директно го трансформираше профитниот профил на енергетските компании. Енергетски сектор: +24,9% раст на добивка, сите останати сектори: околу +1,5% (близу стагнација)

Ова создава класичен „terms-of-trade“ шок, каде надворешен геополитички фактор го редистрибуира профитот наместо да го зголемува вкупниот економски колач. Паралелно со корпоративните резултати, макроекономската слика во еврозоната се влошува. Има раст на БДП: намален на ~0,9%, инфлација: зголемена на ~2,5% и со тенденција на понатамошен раст. Европската централна банка сигнализира потенцијално ново затегнување на монетарната политика. Ова создава ризик од комбинација на слаб раст и висока инфлација – класичен сценарио на стагфлациски притисок, иако во умерена форма.

Еден од најчувствителните сегменти е луксузната индустрија, каде глобалната побарувачка се менува под влијание на геополитиката и потрошувачките трендови.

LVMH и Kering влегуваат во период на ревизија на очекувањата. Клучните негативни фактори се пад на побарувачката од Блискиот Исток, намалена туристичка потрошувачка во Европа и забавување на растот во премиум сегментот. Ова укажува на структурна ранливост на секторот кој претходно зависеше од глобалната ликвидност и висока потрошувачка.

BMW се наоѓа во сложена транзиција: истовремено се соочува со пад на профитабилноста, инвестиции во електрификација и зголемени трошоци во синџирите на снабдување. Индустрискиот сектор генерално е под притисок од повисоки енергетски трошоци, геополитичка несигурност и забавена глобална побарувачка.

ASML останува еден од ретките структурни добитници. Побарувачката за опрема за напредни чипови, поттикната од развојот на Artificial Intelligence, продолжува да обезбедува стабилност и раст, и покрај пошироката макроекономска нестабилност. Ова ја нагласува растечката разлика помеѓу „AI-водени“ и традиционални индустрии.

Европските банки засега покажуваат силни резултати, поддржани од повисоки каматни стапки. Но структурниот ризик расте и постои ризик о д можен пораст на лоши кредити, слабеење на економската активност и потенцијална стагфлација. Ова значи дека моменталната профитабилност може да биде циклична, а не структурна.

Оваа заработувачка сезона не е само квартален извештај – таа претставува тест за отпорноста на европскиот корпоративен систем во услови на геополитички шок. Злучниот заклучок е јасен, профитот не исчезнува, туку се прераспределува, енергијата станува доминантен победник, потрошувачките и индустриските сектори губат тежина, а макроекономската нестабилност се продлабочува.

Европската економија влегува во фаза каде геополитиката станува поважна од класичните циклуси на раст, а корпоративните резултати сè повеќе зависат од надворешни шокови, а не од внатрешна динамика.

е-Трн да боцка во твојот инбокс

Последни колумни