Човечки предизвиканите климатски промени значително ги влошиле екстремните врнежи и катастрофалните поплави што неодамна погодија делови од јужна Африка, при што загинаа повеќе од 100 луѓе, а над 300.000 беа принудени да ги напуштат своите домови, покажува нова научна анализа објавена на 29 јануари.
Студијата на World Weather Attribution, која ги анализираше обилните дождови што предизвикаа тешки поплави во Јужна Африка, Мозамбик и Зимбабве, утврдува дека во погодените региони за само десет дена наврнало количество дожд еднакво на просекот за цела година, пренесува Euronews.
Поплави со размери што се случуваат еднаш на 50 години
Истражувањето, спроведено од научници од повеќе земји со користење на рецензирани научни методи, укажува на јасен тренд на сè поинтензивни и понасилни врнежи. Според податоците, станува збор за појава со размери што статистички се случуваат приближно еднаш на 50 години, но чие влијание сега е значително засилено.
Поплавите предизвикаа огромни материјални штети, уништувајќи домови и инфраструктура вредни милиони долари, како и тешки хуманитарни последици. Во Мозамбик цели населени места беа целосно потопени, додека во јужноафриканските провинции Лимпопо и Мпумаланга, како и во делови од Зимбабве, патишта и мостови беа однесени од надојдените води.
Климатските промени и ефектот на Ла Ниња
Научниците наведуваат дека екстремните врнежи биле дополнително засилени од климатскиот феномен Ла Ниња, кој природно носи повлажни услови во јужна Африка. Сепак, овој пат Ла Ниња дејствувала во значително потопла атмосфера, што довело до многу поразорни последици.
„Нашата анализа јасно покажува дека континуираното согорување фосилни горива не само што ја зголемува интензивноста на екстремните дождови, туку ги претвора и настаните што би се случиле и без тоа во многу понасилни и поопасни катастрофи“, изјави Изидинe Пинто, висок климатски истражувач од Кралскиот холандски метеоролошки институт и коавтор на студијата.
Според него, климатските модели тешко можеле прецизно да утврдат колку точно климатските промени ги влошиле поплавите, но зголемување на интензитетот на дождовите за околу 40 проценти би било невозможно да се објасни без човечкото влијание врз климата.
„Настан надвор од сите очекувања“
Иако регионот има искуство со обилни врнежи и поплави, научниците биле изненадени од размерите на последниот настан.
„Ова беше изненадување и за нас, бидејќи имавме слични поплави пред околу 25 години во истите области“, вели Бернардино Нјантумбо, истражувач од метеоролошката служба на Мозамбик.
„Во одредени места за два до три дена наврна дожд што инаку се очекува за целата дождовна сезона.“
Дополнителен проблем е тоа што Мозамбик се наоѓа низводно од девет меѓународни реки, што значи дека екстремните врнежи во соседните земји дополнително го зголемуваат ризикот од поплави.
Најтешко погодени беа централните и јужните делови на земјата, каде што главниот град на покраината Газа, Шаи-Шаи, како и блискиот град Чокве, беа речиси целосно под вода.
Африка без сопствени климатски модели
Истражувачите нагласуваат дека овие настани ја покажуваат итната потреба од развој на климатски модели директно во Африка, со цел подобро разбирање на регионалните ефекти од климатските промени.
Според Фридерике Ото, професорка по климатски науки на Империјал колеџот во Лондон, недостатокот на локално развиени модели е една од причините зошто постојните анализи имаат ограничувања.
„Сите климатски модели што денес се слободно достапни се развиени надвор од Африка – во САД, Европа или Азија. Ниту еден не е развиен на самиот континент, што значи дека тие најдобро ги опишуваат регионите за кои се создадени“, предупредува Ото.
