Канадскиот премиер Марк Карни изјави дека во целост стои зад својот говор во Давос, во кој остро предупреди на распаѓањето на светскиот поредок и на однесувањето на „необузданите велесили“. Изјавата доаѓа откако висок функционер на администрацијата на Доналд Трамп тврдеше дека Карни „агресивно ги повлекол“ своите ставови за време на телефонски разговор со американскиот претседател.
„Да бидам сосема јасен мислев на сè што реков во Давос. Тоа му го кажав и на претседателот Трамп“, изјави Карни пред новинарите во Отава, потврдувајќи дека двајцата навистина разговарале телефонски.
Контрадикторни верзии од Вашингтон и Отава
Изјавата на Карни директно ја демантира верзијата на американскиот министер за финансии Скот Бесент, кој за Fox News рече дека канадскиот премиер „многу агресивно се повлекол“ од своите изјави. Карни, пак, вели дека разговорот со Трамп бил „многу добар“ и дека опфатил широк спектар теми од Украина и Венецуела, преку безбедноста на Арктикот, до трговските односи меѓу двете земји.
Говорот што ја разбранува глобалната сцена
Говорот на Карни на Светскиот економски форум во Давос привлече глобално внимание поради директната критика на современиот меѓународен поредок. Без експлицитно да го именува Трамп, Карни зборуваше за „пукнатина во послeвоениот светски поредок“, во кој големите сили дејствуваат без ограничувања, користејќи трговија, финансии и безбедност како алатки за притисок.
Трамп одговори веќе следниот ден, изјавувајќи дека „Канада живее благодарение на Соединетите Држави“, што дополнително ги заостри релациите.
Трговски притисоци и закани со царини
Во разговорите било отворено и прашањето за договорот USMCA (САД–Канада–Мексико), чија задолжителна ревизија следи подоцна оваа година. Трамп неодамна ѝ се закани на Канада со царини од 100 проценти доколку дозволи кинеска стока преку својата територија да влезе на американскиот пазар.
Карни смета дека ваквите изјави треба да се гледаат како дел од преговарачка стратегија. „Претседателот е силен преговарач и ваквите пораки треба да се стават во поширок контекст“, изјави тој.
Порака до средните сили
Во суштината на говорот од Давос, Карни ја повика Канада и другите „средни сили“ да престанат да живеат во илузијата на поредок кој повеќе не функционира. Наместо слепо прилагодување кон волјата на големите сили, тој повика на градење стратешка автономија, нови коалиции и соработка заснована на вредности, но и на реална моќ.
„Ако не сме на масата, ќе завршиме на менито“, порача Карни – реченица која стана еден од најцитираните делови од неговиот настап.
